Türkiye’de ayı oynatıcılığı, kökenleri antik dönemlere kadar uzanan ve özellikle Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaygınlaşan bir gelenektir. Bu gelenekte, ayılar doğal ortamlarından alınarak eğitilir ve sokaklarda veya meydanlarda gösterilerde kullanılırdı.
1924 ve Sonrası
1924 yılında kurulan Himaye-i Hayvanat Cemiyeti, hayvan haklarını koruma amacıyla ayı oynatmanın yasaklanması için girişimlerde bulunmuş ve bu çabalar sonucunda 1929 yılında ayı oynatmak resmi olarak yasaklanmıştır. Ancak, bu yasak uygulamada etkili olmamış ve 1950’li yıllardan itibaren ayı oynatıcılığı yeniden yaygınlaşmıştır. Özellikle İstanbul’un Sultanahmet, Aksaray ve Eminönü gibi turistik bölgelerinde ayı oynatıcılarına sıkça rastlanmıştır.
1960’lar ve 1970’ler
1960’lı ve 1970’li yıllarda, ayı oynatıcılığı Türkiye’de sokak eğlencelerinin bir parçası olarak varlığını sürdürmüştür. Bu dönemde, ayı oynatıcıları genellikle tef çalarak ayılarına çeşitli hareketler yaptırır ve izleyicilerden bahşiş toplarlardı. Ancak, bu gösterilerde ayılar, eğitim sürecinde ve gösteriler sırasında ciddi fiziksel ve psikolojik eziyetlere maruz kalmışlardır.
1980’lerden Sonra
1980’lerin ortalarında, hayvan hakları savunucularının ve sanatçı Barış Manço‘nun da desteğiyle ayı oynatıcılığına karşı tepkiler artmış ve bu gelenek tamamen yasaklanmıştır. Bu yasakla birlikte, ayılar doğal yaşam alanlarına geri kazandırılmış ve ayı oynatıcılığı tarihe karışmıştır.
