Devrimci şair, yazar ve çevirmen Enver Gökçe‘yi bundan 44 yıl önce, 19 Kasım 1981‘de sonsuzluğa uğurlamıştık. Gökçe, 1920 yılında Erzincan‘ın Kemaliye (Eğin) ilçesine bağlı Çit köyünde doğdu. 1929 yılında ailesiyle Ankara‘ya göç ettiler. Burada özel ilkokulda okumaya başladı. Daha sonra Cebeci Ortaokulu‘na girdi (1935). Ankara Gazi Lisesi‘nin ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu (1947).
Türk dilinin tüm kolları, Türkmence, Kırgızca, Karaimce, Göktürk ve Oğuz lehçeleri, İstanbul ağzı vb. üzerinde çalıştı; Divan Edebiyatı‘nı uzmanlık derecesinde öğrendi/hakim oldu. Pek çok halk öyküsünü, masalını, bu arada da Dede Korkut Masalları‘nı derleyerek bugünün Türkiye Türkçesine kazandırdı.
1946‘da Türkiye Gençler Derneği‘nin kurucu üyeleri arasında yer aldı. Mezuniyet sonrası, öğretmen olarak atanması siyasi polisin engeline takıldığından, iş bulduğu Yurtlar Müdürlüğü‘nün İstanbul öğrenci yurtlarında çalışmaya başladı.
1951 Türkiye Komünist Partisi Tevkifatı’nda tutuklandı ve mahkemede en yüksek cezaya mahkum edilenler arasında yer aldı.
Tutukluluğu sırasında ve mahkumiyet sonrası tutulduğu İstanbul Sirkeci‘deki Siyasi Şube‘de, Sansaryan Hanı‘nın tabutluklarında iki yıl süresince çok ağır işkence gördü.
Fiziksel ve psikolojik sağlığını önemli ölçüde yok eden, pek çok şiirinin ve ünlü destanı Yusuf ile Balaban‘ın kaybolmasına neden olan tutukluluk, hapislik ve sürgünlerin sonunda, 1959’dan itibaren bu kez de işsizlik ve yoksulluk yakasına yapıştı.
İstanbul ve Ankara‘da yaşadığı acı deneyimler, onun çok zor koşullar altında yaşamak zorunda kalacağı köyüne gitmesine neden oldu. Ağırlaşan hastalığı nedeniyle tekrar Ankara‘ya dönmek zorunda kaldı. Kısa bir süre Bulgaristan‘da tedavi gördü (1977).
Son yıllarını Ankara‘daki bir huzurevinde geçirerek 19 Kasım 1981‘de yeğeninin Ankara‘daki evinde öldü.
Halkımızın değerli şairini, direniş çağrısı yapan bir şiirini paylaşarak özlem ve saygıyla anıyoruz.
Dayan Ha Yıkılma…
Acı Bir Rüzgârdır
Eser Dağlardan
Ovalardan
Kapkara Kanını
Kurutur Yoksulların
Kurutur Yoksulların
Sonra Kıtlık Pahalılık
Ve Faşizm
Dayan Ha Yıkılma…
Dayan Ha Yıkılma…
Ülkemiz Yoksul
Ülkemiz Fakir
Ve İşçiler Öğrenciler
Düşer Yanyana
Düşer ya.. Vatanın
Bir Yanı da Ölür.
