Gecenin yarısı olmuştu ve yatakta kendi kuruntularımla daha çok hemhal olup deliliğimi zır deliliğe dönüştürmekten kurtaracak şeyi arıyordum sanki… İnsanın sıklıkla yaptığı gibi; ben de kendimi kuşatılmış olduğumuz köşeden çıkaracak olan bir uğraş arıyordum adeta. Kendimi sanat ve edebiyatın büyülü dünyasının içine attım; çocukluğumuzun az bulunan güzellikleri ve ertesi günü bizlere heyecanla, sabırsızlıkla bekleten, ”RADYO TİYATROSU” dinleyerek uyumak istedim.
“Bugün ‘Dünya Radyoları Günü‘ kutlu olsun. Bu nedenle, bir radyo tiyatrosu oyunun çağrışımları üzerine yazmak istedim.”
Hayatımın çok hareketli zamanlarından durağanlığa döndüğü ve kendimce ‘dondurulmuş zamanlar’ dediğim yıllarda yitirdiklerimi düşünmemek için okumaya ve yazmaya başlamıştım. O zamanlar bu sihirli yöntemi keşfetmiştim: İnsan, sıkıştırıldığı yer veya yerlerden ancak kendi çabasıyla çıkabiliyordu.
İnsan, bir defa sıkıştırıldığı köşeden çıktı mı, ilk önce dünyaya çok kör bakar olduğunu fark ediyordu. Sonrası da birbiri ardınca geliyordu.
İnsanın farkına vardıkları ne kadar azsa, bakar körlüğü yani dünyaya tek gözlü bakışı da o kadar fazla oluyordu. Kör-bakarlık’tan kurtulmanın çok önemli bir yolu yordamı da okumakta gizliydi. Aslında bu çok basitti; Behçet Necatigil’in bir dizede haykırdığını anlıyorduk:
Hep hatırla: “Çaresizseniz, Çare “sizsiniz.”
Behçet Necatigil
Timsah oyunu, bu bakış açısıyla şekillenen önemli bir eser. Haldun Taner’in Dostoyevski’nin orijinal hikayesini uyarlayarak sahneye taşıdığı bu yapıt, insan doğasının karmaşıklığını ve içsel çatışmalarını ortaya koyuyor. Timsah, yalnızca bir hikaye değil; aynı zamanda derin bir varoluşsal sorgulama. Taner, karakterler aracılığıyla insanların sosyal yapı içinde nasıl “hayvanlaşabileceğini” sorgular. Toplumun ikiyüzlülüğüne ve bireyin bu yapıdaki yerine dair önemli eleştiriler barındırıyor.
Taner’in zekice yazılmış diyalogları, karakterlerin içsel çatışmalarıyla birleşerek izleyici ile güçlü bir bağ kuruyor. Timsah, sadece bir cenaze merasimi gibi geçici bir yaşam değil, aynı zamanda insanların kendi içlerinde savaştıkları savaşların bir yansıması. Bu, varoluşsal bir sorgulama ile kaplıdır; bireyin kendini bulma çabası her sahnede tekrarlanıyor.
Tiyatroda, insanın evrensel deneyimlerine dair mesajlar gizlidir. Tıpkı Timsah’ta olduğu gibi, yalnızca dışsal olaylar değil, içsel değişimler ve dönüşümler de izleyiciyi derin düşüncelere itmektedir. Gece yarısı zihnimde yankılanan düşünceler, Timsah’ın sahnedeki temalarını benzer bir şekilde aklımda canlandırıyor. Kendi dünyamın derinliklerine inmeye çalışırken, Haldun Taner’in eserindeki felsefi ve toplumsal girişimler, bana yeni bir perspektif kazandırıyor.
Timsah, bireyin varoluş mücadelesini ve insan doğasının karmaşıklığını sorgulamak için hem düşündürücü bir kaynak hem de derin bir sanatsal deneyim bizlere sunuyor. Radyo tiyatrosunun sunduğu büyülü dünya ile edebiyatın zengin dili, insanı aydınlatan ve kendi iç dünyasına yönlendiren bir yolculuk haline geliyor.
Çokça sözleri uzatmadan eğer hayatın yoğun ve karmaşıklığından zaman bulursanız hele de benim gibi yalnız yaşıyorsanız, mutlaka oyunu dinlemenizi önereceğim. Çok seveceğinizi keyif alacağınızı düşünüyorum. Yeni bir yazıda görüşmek üzere sevgiyle kalın dostlar.
