Türkiye, yapay zekâ teknolojilerinden daha fazla verim alarak bilimsel üretkenliği artırmayı amaçlayan devrim niteliğinde bir adım atmaya hazırlanıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın “2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi” çerçevesinde, ARF süper bilgisayarına kuantum bilgisayar entegrasyonu yapılması planlanıyor. Bu hamle, Türkiye’yi yapay zekâ destekli yüksek performanslı hesaplamalar alanında önde gelen ülkeler arasına sokacak.
ARF süper bilgisayarı, Türkiye’nin yapay zekâ yolculuğunun merkezinde yer alıyor. 80 binden fazla işlemci çekirdeği ile 312 GPU kartı ve 14 petabayt veri depolama kapasitesine sahip bu sistem, TÜBİTAK bünyesinde hizmet veriyor. ARF, yaklaşık 40 bin dizüstü bilgisayarın toplam hesaplama gücüne eşdeğer performans sunarak bilim insanları, araştırmacılar ve teknoloji geliştiriciler için yeni fırsatlar yaratıyor.
Yeni süreçte, ARF sistemine en az 20 fiziksel kubit içeren süper iletken kubitler üzerine kurulu bir kuantum bilgisayar entegre edilmesi hedefleniyor. Bu gelişme, Türkiye’yi sadece yapay zekâ konusunda değil, aynı zamanda kuantum teknolojilerinde de öncü ülkelerden biri haline getirme potansiyelini taşıyor.
TÜRKÇE DİLİ İÇİN YERLİ YAPAY ZEKA GELİŞİMİ
Yapay zekâ ekosistemini güçlendirmek için başlatılan “Süper Bilgisayar Yatırım Programı”, yalnızca donanım kapasitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda bilimsel üretkenlik ile yapay zekâ inovasyonlarını da desteklemeye yönelik bir dizi çalışmayı kapsıyor. Bu doğrultuda, Türkçe diline özel büyük dil modellerinin geliştirilmesi ve üretken yapay zekâ altyapısının güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ARF, BİLİMİN HER ALANINDA
ARF süper bilgisayarı, halihazırda TRUBA (Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı) bünyesinde hizmet veriyor. Doğrudan sıvı soğutma sistemine sahip bu ileri teknoloji altyapısı, iklim modellemeden biyotekniğe, temel bilimlerden tıbba kadar birçok alanda yüksek performanslı hesaplama desteği sunmaktadır. Böylece Türkiye, bilimsel araştırmalarda küresel düzeyde rekabet avantajı elde ediyor.
ULUSLARARASI İŞBİRLİKLERİYLE GÜÇLENEN EKOSİSTEM
TÜBİTAK, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde aktif bir rol üstlenmektedir. Türkiye, EuropHPC Programı aracılığıyla İspanya’daki MareNostrum5 süper bilgisayar altyapısına erişim hakkına sahip. 2024 yılı Kasım ayında açıklanan TOP500 listesinde 35. sırada yer alan MareNostrum5, birçok ülkenin araştırmacılarına açık hizmet veriyor.
Ayrıca, Türkiye’nin ortak olduğu BSC Yapay Zeka Fabrikası (BSC-AIF), Avrupa Birliği’nin desteklediği ilk yedi yapay zekâ fabrikasından biri olarak kabul ediliyor. Bu gelişme, Türk sanayisinin ve kamu sektörünün yapay zekâ tabanlı çözümleri daha hızlı bir şekilde geliştirmelerini ve hayata geçirmelerini sağlıyor.
ARF-ACC İLE DAHA GÜÇLÜ YAPAY ZEKA ALTYAPISI
ARF altyapısının ikinci fazı olan ARF-ACC sistemi, yapay zekâ araştırmaları yürüten uzmanlara ileri düzey hesaplama kapasitesi sunmak amacıyla devreye alındı. Böylece, yapay zekâ alanında çalışan üniversiteler, start-up’lar ve kamu kurumları daha etkin ve hızlı projeler geliştirme fırsatına sahip olacaklar.
