Kars’ta yaşayan bir çift, Yenidoğan Tarama Programı kapsamında bebeklerinden alınacak topuk kanı uygulamasını reddetti. Bu durumu öğrenen İl Sağlık Müdürlüğü, koruyucu ve destekleyici tedbir talebiyle mahkemeye başvurdu ancak Kars Aile Mahkemesi bu başvuruyu kabul etmedi. İl Sağlık Müdürlüğü, kararı İstinaf Mahkemesine taşıdı. Dosya Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelendi ve mahkeme, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek “Yenidoğan Tarama Programı koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinden biridir” ifadesiyle karara hükmetti. Bu kararın ardından Aile Mahkemesinin kararı kaldırıldı ve dosya mahkemeye geri gönderildi.
Kars Aile Mahkemesi, anne ve babanın topuk kanı vermemeye özgürlüğüne sahip olduğunu hükmederek, kararda 2014 yılında ölen Ukraynalı alternatif tıp uzmanı Aidin Salih’in yazılarını gerekçe gösterdi. Bu karar, hekimler tarafından bilim dışı olarak değerlendirilmişti.
Sağlık Bakanlığı ise, Kars Aile Mahkemesinin 20 Ağustos 2024 tarihinde verdiği topuk kanı kararının hukuki açıdan kesin hüküm niteliği taşımadığını belirterek istinaf sürecini başlattı. Bakanlık, hızlı bir şekilde yasal yollara başvurduklarını ve Yenidoğan Tarama Programı’nın erken teşhis ve tedavi süreçlerini sağlamak amacıyla devam edeceğini açıkladı. Sürecin adalet ve hukuka uygun bir şekilde sonuçlanacağına inandıklarını ifade eden bakanlık, yargı süreci tamamlanana kadar mevcut tarama programının devam edeceğini duyurdu.
Yenidoğanlardan alınan topuk kanı örneği, SMA gibi kalıtsal ve metabolik hastalıkların erken teşhis edilmesini sağlayarak, tedavi sürecine henüz kalıcı hasar oluşmadan başlanmasına imkan tanır. Bu test, bebeklerin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi için kritik öneme sahiptir. Ancak, son yıllarda topuk kanı testine ve aşı uygulamalarına karşı çıkan ailelerin sayısında artış gözlemlenmektedir.
