Avrupa Yatırım Bankası, Doğu Akdeniz’de Türkiye’yi dışlayan enerji projesine finansman sağlamayacağını duyurdu. Bu proje, Yunanistan’dan başlayarak deniz altından Güney Kıbrıs Rum Kesimi’ni ve İsrail’e uzanacak bir elektrik hattı projesiydi. Ancak Avrupa Yatırım Bankası, Rumlara “ekonomik değil, güneş enerjisine odaklanın” tavsiyesinde bulundu. Bu durum, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de dışlanması planlarına karşı güçlü bir tepki olarak kaydedildi.
Rum-Yunan-İsrail üçlüsü tarafından hazırlanan boru hattı projesi de benzer bir akıbete uğradı. Bu proje, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarından yararlanarak Türkiye’yi dışlamayı amaçlıyordu. İsrail’den başlayarak deniz altından Kıbrıs Rum yönetimi ve Yunanistan’a kadar uzanacak East-Med doğal gaz boru hattı projesi, 6 milyar dolarlık bir yatırım gerektiriyordu. Ancak projeye ABD’nin desteğini çekmesiyle belirsizlikler arttı. Benzer şekilde, İsrail’i AB’ye bağlayacak elektrik hattı projesinin finansmanını sağlayacak olan Avrupa Yatırım Bankası da bu projeye olumsuz yanıt verdi. Genel Başkan Yardımcısı Kriakos Kakuris, Rum yönetimine ikinci kez olumsuz kararlar aldıklarını belirtti.
2016 yılında başlatılan proje, Rum lideri Nikos Anastasiadis, Yunanistan Başbakanı Miçotakis ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun el ele tutuşmasıyla sembolik bir şekilde başlatılmıştı. AB Komisyonu’nun Enerji’den Sorumlu Komiseri Kadri Simson’un eski Başkan Anastasiadis ile temsili kablo bağlantısı yapması da projenin heyecanını arttırmıştı. Ancak ülkeler arasındaki finansman sorunları ve Avrupa Yatırım Bankası’nın kararları, projenin fiili olarak hayata geçemeyeceğini gösterdi. Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki varlığını ve rolünü koruma konusundaki hassasiyetinin arttığı bir dönemde, bu projelerin akıbeti, bölgedeki siyasi gerilimleri de etkileyebilir. Sonuç olarak, Avrupa Yatırım Bankası’nın verdiği kararlar, Doğu Akdeniz’deki enerji projelerinde Türkiye faktörünün göz ardı edilmemesi gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır.
