Çay üreticilerinin teknolojik gelişmelere uyum sağlaması sonucu çay alım noktalarında ve fabrikalarda kalabalıkların oluşması üzerine Rize Ziraat Odası, üreticilere “Hasada ara verin” çağrısında bulundu.
16 Mayıs’ta başlayan çay sezonu, Çay İşletmeleri (ÇAYKUR) Genel Müdürlüğü’nün kontenjan uygulaması benimsemesi ile beraber sorunlu bir duruma neden oldu. Geçmişte elle toplanan çaylar, teknolojik müstahsiller tarafından makinelerle hasat edildiği için çay alım yerleri ve fabrikalarda yoğunluk meydana geldi. Bunun sonucunda, ÇAYKUR’un dekara 25 kilogram gibi bir kontenjan uygulamasıyla özel sektörde de fiyatlar çay taban fiyatının altına çekildi.
Rize Ziraat Odası Başkanı Bünyamin Arslan, çay makinelerinin iş gücü ihtiyacını azalttığını ancak bu durumun fabrikalarda yoğunluğa ve sıkışıklığa yol açtığını dile getirdi. Arslan, “Çay sektöründe her yıl karşılaştığımız sorunları bu yıl da yoğun bir biçimde yaşıyoruz. Çay hasadı, başlangıçta elle yapılan bir süreçken, makinelerle yoğun bir şekilde hasat edilen bir aşamaya evrildi. Makineli tarım, işçi sorununu en aza indirdi. Ancak günümüzde hızlı yapılan bu hasat, sektörde tıkanmalara yol açmış durumda. ÇAYKUR’un günlük 9 bin 200 ton olan işleme kapasitesi, özel sektörle toplamda yaklaşık 16 bin tona ulaşabilse de, üreticilerimiz tarafından toplanan 25 bin tonun üzerindeki yaş çay işlenemez hale geliyor. Bu da özel sektör kapılarında yığıntılara ve fiyatlarda ciddi düşüşlere neden oluyor.” ifadelerini kullandı.
Arslan, çay üreticilerine hasada ara verme çağrısında bulunarak, “Üreticilerimiz de bu durumu fark etmeli ve hasada ara vermeli. Bu organizasyonu, ÇAYKUR, muhtarlar ve ziraat odaları olarak ortaklaşa yapmalıyız. Özel sektör, bu yığılmaları düşük fiyattan almaya devam ederse, hem kalitesiz çay üretilecek hem de sektör tıkanma noktasına gelecektir. ÇAYKUR, tüm çayı alacağına dair bir bildiride bulunsa da, günlük 9 bin tonluk bir işleme kapasitesine sahip. Eğer 20 bin ton çayı ÇAYKUR’a satmaya çalışırsak, hem kendi çayımıza hem de yaş çaydan elde edilmesi gereken kuru çayın kalitesine zarar vermiş oluruz.” dedi.
Arslan, çay toplama süreçlerini hızlandırmanın kalitede düşüşe neden olacağını aktararak, “Önümüzde Kurban Bayramı var; çiftçilerimiz bayram öncesi tüm çayı toplamak istiyor ancak bu düşünce yanlıştır. Bu kadar kısa sürede yoğun bir hasatı gerçekleştirmenin mümkün olmadığını anlamalıyız. İşlenemeyen çaylar nedeniyle üreticiler taban fiyatın altında alım yapmak zorunda kalacak ve bu durum kuru çay kalitesini olumsuz etkileyecektir.” diye belirtti. Ayrıca, yaşanan sorunların çözümü için muhtarlar, ÇAYKUR ve özel sektörün ortak bir eylem planı oluşturması gerektiğini vurguladı.
Arslan, “Şu aşamada yaşadığımız yoğunluğu aşmanın tek yolu, çayı dalında saklamaktır. Değerli çiftçilerimiz, lütfen üretime ara verelim. Hasat sürecini, ÇAYKUR kotaları doğrultusunda yürütelim ve bu süreci birlikte düzlüğe çıkaralım. Eğer kotalarımız kadar hasat yapmaz, işleme kapasitesinin üzerinde hasada devam edersek, taban fiyatın altında alımlar gerçekleşecektir. Lütfen birkaç gün hasada ara verelim, böylece taban fiyat üzerinde alımları yeniden görebiliriz.” şeklinde konuştu. – RİZE
