“`html
26 Ocak 2025 tarihinde, İtalya’nın Afrika’ya en yakın kara parçası olan Lampedusa Adası açıklarında, İtalyan sahil güvenliği tarafından kurtarılan 49 düzensiz göçmen, 28 Ocak’ta Arnavutluk’taki göçmen merkezlerine götürüldü. Ancak, gönderilen göçmenlerle ilgili krizin çıkması uzun sürmedi.
Roma Temyiz Mahkemesi’nin kararı sonrası, İtalyan sahil güvenliğine ait bir gemi, daha önce Arnavutluk’a gönderilen göçmenleri tekrar İtalya’ya geri getirdi. Bu durum, göçmenlerin durumu hakkında yeni tartışmalara ve bürokratik karmaşaya yol açtı.
MAHKEME KARARI, MELONİ’NİN PLANINI ALT ÜST ETTİ
Düzenlenen bu operasyonda, 49 göçmenden 4’ü reşit, 2’si ise sağlık koşulları nedeniyle 29 Ocak’ta İtalya’ya taşınmıştı. Böylece, merkezlerde toplamda 43 göçmen kaldı. İltica taleplerine ilişkin 30 Ocak’ta yapılan ilk değerlendirmede, iltica başvuruları reddedilmişti ve göçmenler buna itiraz ettiler.
İtalyan makamları, Roma Mahkemesi’nin verdiği farklı gerekçeli kararlar nedeniyle bu göçmenleri geri almak zorunda kaldı. Özellikle, 2024 yılı Ekim ayında ilk göçmen grubunun Arnavutluk’taki merkezlerde tutulamayacağına yönelik verilen karar, sürecin seyrini değiştirdi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ve Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, 6 Kasım 2023’te Roma’da, Akdeniz’de kurtarılan reşit ve sağlıklı erkek göçmenlerin Arnavutluk’a nakledilmesini sağlayan bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşma, Avrupa Birliği (AB) ülkesinin düzensiz göçmenleri, AB üyesi olmayan bir ülkeye göndermesiyle ilgili bir ilk olarak kaydedildi.
İLK UYGULAMA BAŞARISIZ OLDU
Anlaşma çerçevesinde, İtalya, Arnavutluk’un kuzeybatısındaki Şingin Limanı’nda bir kabul merkezi ve Gjader bölgesinde geri gönderme merkezi kurdu. Burada yılda yaklaşık 36 bin düzensiz göçmenin nakledilmesi planlanmıştı. Ancak, 16 Ekim ve 8 Kasım 2024 tarihlerinde Arnavutluk’a gönderilen göçmen grupları, Roma Mahkemesi’nin kararları nedeniyle geri iade edildi.
Meloni hükümetinin bu merkezleri, düzensiz göçe karşı bir “caydırıcı unsur” olarak sunduğu iddia edilse de, muhalefet ve sivil toplum kuruluşları tarafından bu durum sert eleştirilere maruz kaldı. Bu eleştiriler, merkezlerin “İtalya’nın kaynaklarının israfı” olarak tanımlanması ile yoğunlaştı.
Meloni hükümeti, beş yıllık bir plan kapsamında her ay 3 bin göçmeni, AB sınırlarının dışındaki gözaltı merkezlerine nakletmeyi amaçlıyordu. Ancak, bu yılın ilk dört haftasında İtalya kıyılarına ulaşan düzensiz göçmen sayısı 3 bin 704 olarak belirlenmişti. Geçen yıl ise toplamda 66 bin 317 düzensiz göçmen İtalya’ya ulaşmıştı ve bu, 2023 yılının ilk dört haftasındaki ulaşıma kıyasla yüzde 58’lik bir düşüşü ifade ediyordu.
Anlaşma çerçevesinde kurulan kabul merkezi ve geri gönderme tesisleri, İtalya ile Arnavutluk arasındaki ikili ilişkilerde yeni bir dönemi temsil ediyordu. Fakat, bu tesislere yönelik
