İran’da, ülkedeki siyasi tutukluların serbest bırakılması talebiyle yapılan eylemler devam ediyor. Bu çerçevede, son olarak aktivist Hüseyin Roneki, X sosyal medya platformu üzerinden bir mesaj paylaşarak, geçtiğimiz hafta “siyasi” tutukluların serbest bırakılması talebinin yerine getirilmemesi üzerine intihar eden aktivist Kiyanuş Senceri’nin isteklerini sürdüreceğini ifade etti.
Roneki, Senceri’nin olayına dikkat çekmek amacıyla, dudaklarını diktiğine dair bir fotoğrafını sosyal medya hesabında paylaştı. Ayrıca, Tahran’ın Veliasr Caddesi’nde tek başına oturma eylemi başlatacağını duyurdu. Roneki, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Ben gelip oturduğumda beni tutuklayabilir veya götürebilirsiniz. O zamana kadar direnişim kendime aittir. Kiyanuş’un hayatını verdiği dava uğruna savaşacağım. Dudaklarım mühürlü kalacak ancak eylemlerim onun mesajını güçlendirecek.” Bu açıklama, hem Senceri’nin anısını yaşatma hem de devam eden haksızlıklara karşı bir direniş şeklinde yorumlandı.
Senceri’nin ölüm haberinin ardından, 13 Kasım 2023 tarihinde İran’da gerçekleşen olaylar geniş yankı bulmuştu. Aktivist, 2021 yılında meydana gelen protestolar sırasında “cinayet” ve “kamu düzenini bozmak” suçlamalarıyla idama mahkum edilen 3 göstericinin serbest bırakılmasını talep etmişti. Yakınları, Senceri’nin “Hiç kimse fikrini ifade ettiği için hapse atılmamalı. Protesto her İran vatandaşının hakkıdır.” şeklindeki mesajından sonra intihar ettiğini bildirmişti. Bu durum, sosyal medyada büyük bir tepkiyle karşılandı ve muhalefet grupları hükümeti bu olayda sorumlu tutmaya başladı.
Tahran Ceza Mahkemesi Başkanı Muhammed Şehriyari, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı: “Olay şüpheli ölüm olarak araştırılmaktadır ve güvenlik güçleri, binadaki güvenlik kameralarının görüntülerini incelemektedir.” Ancak bazı sosyal medya aktivistleri, Senceri’nin öldürülmüş olabileceği iddialarını ortaya attılar. Tüm bu gelişmeler, İran’daki siyasi tutuklular ve ifade özgürlüğü konusunda ciddi bir tartışma ortamı yarattı.
Senceri’nin cenazesi, 15 Kasım 2023 tarihinde Tahran’daki Beheşt-i Zehra kabristanında defnedildi. Bu cenaze töreni, birçok kişi tarafından protesto ve hüzün dolu bir etkinliğe dönüşerek Senceri’nin siyasi mücadeleye olan bağlılığını simgeledi. Senceri’nin hayatını kaybedişi, İran’daki siyasi muhalifler tarafından kullanılan bir sembol haline geldi ve ülkede mevcut siyasi baskılara karşı bir direniş sembolü olarak anılmaya başlandı. Söz konusu gelişmeler, İran’da insan hakları ihlalleri konusundaki endişeleri daha da artırıyor ve uluslararası toplumun dikkatini çekiyor.
