Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Motorlu Kara Taşıtı İstatistikleri’ne göre, 2023 yılının Mayıs ayında ikinci el otomobil satışları bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 20.62 oranında azaldı. 2023’ün Mayıs ayında 741 bin 828 adet olarak gerçekleşen pazar, bu yılın aynı döneminde 588 bin 886 adede geriledi.
Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MASFED) Genel Başkanı Aydın Erkoç, ikinci el piyasasındaki durgunluğun devam ettiğini belirtti. TÜİK verilerine göre, geçen yılın Ocak-Mayıs döneminde 3 milyon 335 bin 221 adet olarak gerçekleşen ikinci el otomobil pazarı, bu yılın aynı döneminde yüzde 16.38 oranında gerileyerek 2 milyon 789 bin 45 adet olarak gerçekleşti.
Bayram Dönemlerinde Beklenen Hareketlilik Görülmedi
Erkoç, bayram dönemlerinde hareketlenen piyasada bu yıl herhangi bir canlılık yaşanmadığına dikkat çekti. Sıfır araç satan bayilerin her zamanki gibi satışları olduğunu, ancak ikinci el ticareti yapan esnafın fiyat indirimi ve vadelendirme gibi kampanyalar yapamadığını vurguladı.
Yüksek Kredi Faiz Oranları ve Düşük Vade Sayıları Etkili
Erkoç, yüksek kredi faiz oranları ve düşük vade sayılarının ikinci el piyasasını durma noktasına getirdiğini belirtti. İhtiyaç sahiplerinin araç almak yerine toplu paralarını faizde değerlendirmeyi tercih ettiğini ifade eden Erkoç, bu durumun piyasanın önünde büyük bir engel oluşturduğunu söyledi.
20 Yaş Üstü Araçların Trafikten Çekilmesi Gerekiyor
7 Temmuz’da uygulanmaya başlayacak olan ancak 31 Ağustos tarihine ertelenen Genel Güvenlik Yönetmeliği’ne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erkoç, Türkiye’de yaklaşık 35 milyon aracın bulunduğunu ve bunların yüzde 35’inin 20 yaş üzerinde olduğunu belirtti. Gelişmiş ülkelerde hurdaya ayrılan bu araçların Türkiye’de hala trafikte olduğunu vurgulayan Erkoç, öncelikle hurda araçların trafikten çekilmesi gerektiğini söyledi.
Hurda İndirimi Uygulanabilirliği Zor
Daha önce yapılan hurda indiriminin şu an uygulanabilirliğinde sıkıntılar yaşanabileceğini belirten Erkoç, bahsedilen yüzde 35’i oluşturan hurdaya ayrılması gereken araçların trafikten çekilmesinin ekonomiye büyük bir darbe vuracağını ifade etti. Eskiden bir vatandaşa 5-10 bin TL hurda desteği verilirken, bugün hurdaya gidecek araçların 200 bin TL’den başladığını, bu nedenle kimsenin 10 bin TL hurda indirimi almak için aracını hurdaya çıkarmayacağını söyledi.
Sektör Paydaşlarının Görüşü Alınmalı
Erkoç, böyle konularda sektör paydaşlarının fikrinin alınması gerektiğini vurguladı. Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat’ın, araç piyasasında oluşan köpüğün ortadan kaldırılması için toplantılar düzenleyip konunun taraflarının fikrini aldığı gibi, bu konuda da TOBB Otomotiv Meclisi üyelerinin, ticaret odalarının, MASFED’in, ODMD, OYDER, OSD gibi sektör kuruluşlarının görüşlerinin alınmasının faydalı olacağını belirtti.
Fiyatların Daha Fazla Düşmeyeceği Öngörülüyor
Erkoç, fiyatların daha fazla düşmeyeceğine ihtimal verdiklerini, gerek sıfır araç gerekse ikinci el araç almak için uygun bir zaman olduğunu söyledi.
Bayram dönemlerinde beklenen hareketlilik görülmezken, yüksek kredi faiz oranları ve düşük vade sayıları piyasayı olumsuz etkiliyor. Ayrıca, 20 yaş üstü araçların trafikten çekilmesi ve hurda indirimi uygulanabilirliği konusunda da sektör paydaşlarının görüşlerinin alınması gerektiği vurgulanıyor. Buna rağmen, fiyatların daha fazla düşmeyeceği ve hem sıfır hem de ikinci el araç almak için uygun bir zaman olduğu belirtiliyor.
