Kayseri Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (KESOB) Yönetim Kurulu Başkanı Şeyhi Odakır, gurbetçilerin gelişinin esnaf arasında bir hareketlilik yarattığını, ancak özellikle 90’lı yıllarda ülkeye gelen gurbetçi sayısının artık azaldığını ifade etti.
Odakır, Kayserililerin, geçmişteki gurbetçileri özlemle andığını belirtti. Eskiden yılın belli dönemleri sadece gurbetçilere tahsis edildiğini söyleyen Odakır, “Geçtiğimiz günlerde vali beyin katılımıyla havaalanında gurbetçilerimizi karşıladık. Onlar şehrine ve ülkesine umutla geliyor. Biz de onları çiçeklerle ve hediyelerle karşıladık. Her yıl bu etkinliği Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliği olarak düzenliyoruz. Gurbetçilerin gelişleriyle çarşı ve pazarda bir canlanma yaşanıyor. Düğün yapanlar, beyaz eşya veya mobilya alımları yapıyorlar. Ayrıca otomobilleriyle gelenler sayesinde oto sanayi sitelerinde de hareketlilik gözlemleniyor. Ancak son yıllarda, 90’lı yıllardaki o eski gurbetçilerin yerini yeni nesil almadı” dedi.
Bu durumu açıklarken, ilk giden kuşak olan gurbetçilerin, memleketlerine büyük bir özlem duyduğuna ve hatıralarını yeniden yaşamak istemelerine vurgu yaptı. Odakır, “Daha önce gurbetçiler, sevdiklerini görmek için memleketlerine dönüp düğün yaparlardı. O dönemlerde oto sanayi sitelerinde gurbetçilere özel aylar belirlerdik, iş almazdık. Düğün sezonlarında çarşı-pazar her yerde bir hareketlilik olurdu. Ancak artık yeni nesil, sadece tatil için gelmekte ve köylerine dönmemektedir” ifadelerini kullandı.
Başkan Odakır, piyasadaki durgunluğun yüksek faiz oranlarından kaynaklandığını dile getirerek, “Parası olanlar, faize yatırmayı tercih ediyor. Faizlerin ve maliyetlerin çok yüksek olması nedeniyle yatırımlar yapılamıyor. Örneğin, bir ev almak için konut kredisi kullanacak olan bir kişi, yüksek faizler yüzünden krediye ulaşamıyor. Kayseri’de yaklaşık 33-34 bin esnaf sanatkarımız var ve Türkiye genelinde ise 2,5 milyon esnaf sanatkar bulunuyor. Ancak bu durum sadece işin iyi olmasıyla ilgili değil, yaşanan bölgesel savaşlar da etkili. Rusya-Ukrayna çatışması ve İran ile İsrail arasındaki gerginlik, iç piyasayı olumsuz etkiliyor” açıklamasında bulundu.
Gurbetçilerin önceki dönemlerde memleketlerinde düğün yaptıklarını, ancak artık o neslin bulunmadığını belirten Odakır, “7 ve 8. aylarda gurbetçiler tatil için gelirdi, bu da piyasalara bir canlılık getirirdi. Ancak artık o düğün yapacak nesil yok. Yeni nesil, düğün yapma veya alışveriş yapma eğiliminde değil” dedi. Önceden Türkiye’ye dönen gurbetçilerin, yatırım yapmaları açısından çok farklı bir durumun söz konusu olduğunu ifade eden Odakır, “O dönemlerde gurbetçilerimiz Türkiye’ye döndüğünde, Avrupa’dan gelen araçlara hayranlıkla bakıyorduk. Şu anda ise yurt içinde benzer araç çeşitlerini görebiliyoruz” diye ekledi.
Odakır, gurbetçilerin geldiğinde fiyatların yerli vatandaşlarla aynı seviyede tutulduğunu vurguladı. “Sanayi sitesinde yaptığımız yerli araçlarla gurbetçilere yönelik fiyatlar arasında hiçbir fark yok. Lokantalarda, gurbetçilerin üzerinde fiyat artışı yapma gibi bir durum söz konusu değil. Yerli müşterilere ne fiyat veriliyorsa, yurt dışından gelen gurbetçilere de aynı fiyat uygulanıyor” ifadelerini kullandı. Ancak yüksek kiraların esnaf üzerinde baskı yarattığını da vurgulayarak, “Kiraların yüksek olması maliyetleri artırıyor. İş yeri sahipleri, boşala kalan yerleri diğerlerine daha yüksek fiyatlarla kiraya verme düşüncesi içinde” şeklinde konuştu. Kiralara bir çözüm bulunması gerektiğine dikkat çeken Odakır, devletin bu konuya müdahil olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Esnaf Sanatkarlar Odaları Birliği olarak, belirledikleri fiyat listelerine uyulmasını sağladıklarını belirtti.
