Gıda alerjisi, cilde temas, solunum ya da mide/bağırsak yoluyla ortaya çıkabilen alerjik bir tepkidir. Bu reaksiyonun tam nedeni bilinmemekle birlikte genetik hassasiyet ve çevresel faktörler önemli rol oynamaktadır. Son zamanlarda üzerinde durulan yeni bir görüş, epitelyal duvar hasarının bu hastalığın artışında rol oynadığı yönündedir. Hamilelik ve erken çocukluk döneminde maruz kalınan deterjanlar, temizlik ürünleri, diş macunları ve gıda katkı maddeleri de alerjik tepkilere neden olabilir.
Gıda alerjisinin ana sebepleri arasında anne sütüyle beslenmemek, sezaryen doğum, az mikrop maruziyeti ve fazla antibiyotik kullanımı vardır. Türkiye’de sıkça karşılaşılan gıda alerjileri arasında inek sütü, yumurta, yer fıstığı, ağaçta yetişen kuruyemişler, balık, kabuklu deniz ürünleri, susam, soya ve buğday bulunmaktadır. Her ne kadar belirli gıdalar daha sık karşılaşılıyor olsa da, her türlü gıdaya karşı alerjik reaksiyon gelişebileceği unutulmamalıdır.
Gıda alerjisi tanısı koymak için hastanın şikayet öyküsü alınır ve gıda alımıyla ortaya çıkan belirtiler incelenir. Tanıda labaratuvar testleri, alerjik prik testleri, kan tahlilleri, yama testleri ve besin yükleme testleri kullanılabilir. Doğru tanı konulmadan yapılan beslenme kısıtlamaları anne karnındaki bebekte gelişim geriliğine neden olabilir.
Gıda alerjisi bazen ciddi sorunlara yol açabilir ve hatta yaşamı tehdit eden durumlara sebep olabilir. Alerjik reaksiyonlarla ilişkili IgE düzeyi yüksek olan hastalar daha şiddetli reaksiyonlar gösterebilirler. Gıda alerjisinin tamamen geçip geçmediği ise hastadan hastaya değişmektedir. Bazı gıdaların alerjisi ergenlik dönemine kadar geçebilirken, bazıları için bu durum daha uzun sürebilir.
Gıda alerjilerine doğru tedavi için doğru tanının konulması gereklidir. Beslenme düzeninde yapılacak değişiklikler, alternatif gıdalarla desteklenme, tolerans yükleme tedavisi ve ilave destek tedavileri gibi adımlar izlenebilir. FDA tarafından onaylanan yeni bir ilaç, şiddetli gıda alerjilerini azaltmaya yardımcı olabilir. Ancak bu ilacın gıda alerjisini tamamen iyileştirmediği ve sadece belirli durumlarda kullanıldığı belirtilmektedir.
