Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Derneği (SÜT-D), Dünya Su Günü‘nde suyun insanın temel içeceği, tarım ile endüstrinin girdisi, enerji sektörünün yenilenebilir kaynağı, turizm için önemli, ülkelerin kıymetli ulusal varlıklarından biri olduğuna vurgu yaparak, suyun sadece %2,5’inin tatlı su olduğunu ve bu suyun da çoğunun buzullarda bulunduğunu belirtti. İklim değiştikçe buzulların hızlı erimesinin insanın barınma, enerji, gıda, sağlık erişimi ve geçim kaynaklarını tehlikeye soktuğunu; türlerin yok olduğunu ve geleceğimizin eridiğini ifade ederek, buzullarımızı ve suyumuzu koruma, iklim değişikliğine dur deme çağrısında bulundu.
Buzul Koruma Teması
21 Mart 2025 Dünya Su Günü için “Buzul Koruma” temasıyla hızla eriyen buzullarla ve su akışlarındaki düzensizliğin insan, tarım, turizm, endüstri, enerji ve ekosistemlere etkileri nedeniyle, iklim değişikliği ve küresel su krizi mücadele planlamalarında buzul korumanın merkezde yer alması gerektiği bildirildi. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi ve SÜT-D Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, buzullar erirken geleceğimizin ve geçim kaynaklarımızın da eridiğini vurgulayarak, buzul koruma ve iklim değişikliğine dur demek için ortak çalışma gerektiğini belirtti.
Buzullarımızı Koruma Gereği
SÜT-D Başkanı Prof. Dr. Filiz Karaosmanoğlu, “Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 2025 yılını “Uluslararası Buzulların Korunması Yılı” ilan ederek, bu yıldan başlayarak “21 Mart Dünya Buzullar Günü” olacağını açıkladı. 2025 BM Dünya Su Günü‘nde de “Buzul Koruma” temamız var. Su havada, yüzeyde, yeraltında ve okyanuslardadır. Suyun sadece %2,5’i tatlı sudur ve bu suyun çoğu buzullarda, kalanı ise yeraltı sularındadır. Havada ve yüzeyde çok az tatlı su vardır. Kara alanının yaklaşık %10’u buzul buzu ile kaplı olup büyük ölçekli kutup ve daha küçük dağ buzulları bulunmaktadır. Doğanın su deposu olan buzullar, yaşam için kritik öneme sahiptir ve eriyen suları sağlıklı ekosistemler için olmazsa olmazdır.” dedi ve gezegenimizin su döngüsünün insan, bitkiler, hayvanlar ile mikroskobik canlılar için vazgeçilemez olduğunun altını çizdi.
İklim Değişikliği ve Hayatta Kalma Stratejisi
Prof. Karaosmanoğlu, “2015-2024 yılları arasındaki son on yıl, kayda geçen en sıcak on yıl olurken, 2024 küresel ortalama yüzey sıcaklığı 1850-1900 dönemi ortalamasının 1,55°C üstünde olarak rekor kırmıştır. İklim değişmekte ve değişmeye devam edecek. İklim değişikliğiyle birlikte olan yağış anormallikleri, deniz seviyesi yükselmesi, kar, deniz buzu ve buzulların kaybı; kuraklık; sıcak hava dalgaları; soğuk hava dalgaları; ısı adaları; yangın; hava kalitesinin kötüleşmesi; göç ve salgınlar, yaşamımızı tehlikeye sokmaktadır.” diyerek, buzulların erimesinin neden olduğu yıkımın göz ardı edilemeyeceğini belirtti.
Türkiye ve Buzullar
Dr. Karaosmanoğlu, “Ülkemizde Doğu Karadeniz Dağları, Toros Dağları ve volkanlarda vadi buzulu, buzyalağı buzulu ve doruk buzulu tipinde dağ buzulları bulunmaktadır. En büyük ve tek doruk buzulu yaklaşık 10 kilometrekare yüzey alanıyla Ağrı Dağı’ndadır.
