Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar yaptığı açıklamada, ülkenin ayçiçeği yağı ithalatına bağımlılığının arttığını ve bu durumun devam etmesi halinde ayçiçeği yağının lüks bir ürün haline gelebileceğini belirtti. Bayraktar, Edirne, Adana, Tekirdağ, Kırklareli ve Konya gibi illerin ayçiçeği üretiminde önemli rol oynadığına işaret ederek, çiftçilerin maliyet artışları ve belirsizlikler karşısında endişe duyduklarını ifade etti. Özellikle mazot ve gübre gibi girdi fiyatlarının son bir yılda ciddi şekilde arttığını vurgulayan Bayraktar, bu durumun çiftçileri ekim aşamasında zor durumda bıraktığını dile getirdi.
Çiftçilerin, ekim aşamasında karşılaştıkları fiyat belirsizliği, girdi maliyetlerinin tahmin edilememesi gibi risk unsurlarıyla mücadele etmeleri gerektiğini vurgulayan Bayraktar, fiyat politikasının ayçiçeği üretim alanlarının artmasında önemli bir etken olduğunu belirtti. Çiftçilerin ekim yapmadan önce elde edecekleri ürünün fiyatını bilerek hareket etmeleri gerektiğini söyleyen Bayraktar, ayçiçeği üreticilerine verilen desteklerin girdi enflasyonu oranında artırılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca iç piyasada üretici fiyatlarını etkileyecek şekilde düşük gümrük vergisi oranlarıyla yapılan ithalata izin verilmemesi gerektiğini belirtti.
Bayraktar, ayçiçeği yağı üretiminin dışa bağımlılığın azaltılması açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak, son beş yılda üretimin yüzde 12,7 artarak 2023 yılında 2,2 milyon tona ulaştığını söyledi. Ancak, geçen yıl ayçiçeği ekim alanlarında yaşanan azalışın üretime olumsuz yansıdığını belirten Bayraktar, üretimin bir önceki yıla göre yüzde 13,8 düştüğünü ifade etti. Ülke nüfusunun artmasıyla birlikte kişi başı ayçiçeği yağı tüketiminin de arttığını dile getiren Bayraktar, bu durumun ithalata olan bağımlılığı daha da artırdığını belirtti.
Ayçiçek yağının ülkemizdeki sıvı yağ tüketiminin yüzde 80’ini oluşturduğunu belirten Bayraktar, ülkemizin ayçiçeği ihtiyacının yüzde 48,7’sini ithalatla karşıladığını ve buna bağlı olarak döviz ödemelerinin arttığını açıkladı. Bayraktar, son beş yılda ayçiçek yağı ithalatı için ödenen bedelin yüzde 153,5 arttığını belirterek, çiftçilerin yüksek girdi maliyetleri karşısında üretimlerini sürdürmekte zorlandığını ifade etti.
