Mersin Deniz Ticaret Odası’nda (MDTO) gerçekleştirilen toplantıda, ‘Türk Limanlarının Akıllı, Sürdürülebilir ve Güvenli Liman Olma Düzeylerinin Belirlenmesi’ başlığı ele alındı.
Toplantı, MDTO Temmuz Ayı Olağan Meclis Toplantısı kapsamında, Meclis Başkanı Jozef Atat’ın önderliğinde gerçekleştirildi. Konuk olarak Mersin Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. İsmail Yağcı ve Dr. Lina Öztürk Özgül katıldı. İkili, ‘Türk Limanlarının Akıllı, Sürdürülebilir ve Güvenli Liman Olma Düzeylerinin Belirlenmesi’ başlıklı projeleri doğrultusunda meclis üyelerine kapsamlı bilgi verdi.
Sunumda, Avrupa Yeşil Mutabakatı, Fit for 55 ve IMO 2030 gibi uluslararası stratejilere uyumlu bir izleme ve değerlendirme sistemi amaçlayan ‘Akıllı Liman Endeksi’ (Smart Port Index – SPI) tanıtıldı. Bu endeks, limanların dijital dönüşüm ve sürdürülebilirlik seviyelerini; akıllı operasyonlar, çevresel ve enerji yönetimi ile güvenlik sistemleri başlıkları altında değerlendiriyor.
Dr. Lina Öztürk Özgül, sunumunda günümüz limanlarının daha hızlı, verimli ve dijital bir şekilde çalışmasının beklentisinin arttığını vurguladı. Gelişen teknolojinin gerisinde kalan limanların, önümüzdeki 20 yıl süresince ayakta kalamayacağına dair literatür bulgularının altını çizen Özgül, ‘akıllı liman’ kavramının varlığının yanı sıra, bu alandaki seviyeleri ölçen kapsamlı bir endeksin eksik olduğunu dile getirerek, projelerinin bu boşluğu kapatacağını belirtti.
Projenin Türkiye’de uygulanması halinde, dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve güvenlik konularında elde edilen ilerlemelerin somut verilerle takip edilebileceğini ifade eden Dr. Özgül, limanlar için yıllık performans karnelerinin hazırlanabileceğini kaydetti. Bu durumun stratejik planlamalarda, yatırım önceliklerinin belirlenmesinde ve fon başvurularında etkili olacağına dikkat çekti.
Ayrıca, projenin kamu ve AB fonlarına erişimi kolaylaştıracağının, krizlere karşı dayanıklılığı artıracağının ve limanlar arası kıyaslamaları teşvik edeceğinin altını çizdi.
Proje, Dr. Özgül’ün doktora çalışması çerçevesinde İtalya’daki 15 büyük limanda yaptığı araştırmaya dayanmaktadır. Bu araştırmada limanlar, teknoloji altyapılarından enerji verimliliğine, atık yönetiminden siber güvenliğe kadar toplam 29 gösterge bazında analiz edildi. Elde edilen bulgular, liman büyüklüğünün yanı sıra, bölgesel farklılıkların da performans üzerinde etkili olduğunu ortaya koydu.
Toplantının sonunda MDTO Meclis üyeleri, projenin Türkiye genelinde uygulanabilirliği hakkında görüş ve önerilerini tartıştı. Meclis Başkanı Jozef Atat, limanların yalnızca yük elleçleme merkezleri olmayıp; veriyle yönetilen, dijital çözümlerle bütünleşmiş, çevre dostu ve güvenli yapılar haline gelmesi gerektiğini vurgulayarak, Prof. Dr. Yağcı ve Dr. Özgül’e çalışmalarından dolayı teşekkür etti. – MERSİN
