Suriye’deki iç savaşın sona ermesiyle sonuçlanan olayların ardından, muhalif güçlerin başarılı ilerleyişi ile birlikte, ülkenin başkenti Şam’ın ele geçirildiği haberleri geldi. Bu gelişmeler, 61 yıl boyunca Suriye’yi yöneten Baas rejiminin çöküşüne neden oldu ve devrik lider Beşar Esad, Rusya’ya kaçtı.
Londra merkezli Al Majalla’nın verdiği bilgilere göre, Esad’ın Suriye’de geçirdiği son günlerle ilgili detaylar ortaya çıktı. 27 Kasım 2024 tarihinde, oğlu Hafız’ın matematik alanında doktora alması için Moskova’da düzenlenmiş bir törene katılmak üzere orada bulunan Esad, muhaliflerin beklenmedik bir saldırı başlatması sebebiyle törenden uzak kalmak zorunda kaldı. Esad, Moskova’daki otel odasında muhaliflerin hareketlerini izlemeye devam etti.
29 Kasım Cuma günü Halep’in düşmesi üzerine, Esad Moskova’dan Şam’a dönmek için bir uçağa bindi. Bununla birlikte, Halep’in düşmesinin ardından Rusya’nın, başkentteki kan dökülmesini önlemek amacıyla Esad’a istifa etmesini önerdiği, fakat Esad’ın bu teklifi reddettiği bildirildi. Esad’ın kaçışına yönelik hazırlıkların 7-8 Aralık tarihine kadar tamamlanmadığı da ifade edildi. Ayrıca, Al Majalla’ya göre, Esad Moskova’ya gitmeden önce Hmeymim hava üssüne sığındı.
Esad’ın kaçışını, kardeşi Mahir ve en yakın yardımcıları dahil olmak üzere kimseye bildirmediği bilgisi dikkat çekici oldu. Haberlere göre, Suriye muhalefeti ve Arap ile Batılı yetkililer, Esad’ın kaçışının detaylarını aktardı. Özellikle, Heyet Tahrir el Şam (HTŞ) grubu lideri Ebu Muhammed el Golani’nin, sivillere saldıran HTŞ savaşçılarının derhal infaz edilmesi talimatı verdiği belirtildi.
Esad, Şam’a döndükten sonra Irak Başbakanı Muhammed Şii El Sudani ve BAE Başkanı Şeyh Muhammed bin Zayid ile iletişime geçti. Burada, Irak’ın İran destekli milislerinden askeri destek ve BAE’den mali yardım istediği bilgisi ortaya çıktı. Ayrıca, ABD’nin Irak’ı Suriye’ye milis göndermemesi hususunda uyardığı da ifade edildi. Türk yetkililerin ise Rusya ve İran’a, herhangi bir askeri müdahalenin Türkiye’nin müdahalesini tetikleyeceği uyarısında bulunduğu kaydedildi.
Muhalif güçler ilerlemeye devam ederken, Mezze askeri havaalanındaki sivil bir uçağın ülke dışına sandık taşımak üzere kullanıldığı duyuruldu. Esad, Şam’ın düşmesinden bir gün önce, 7 Aralık’ta, en üst düzey diplomatlarıyla birlikte durumun kontrol altında olduğunu ve “Rus desteğinin yolda olduğu” konusunda güvence verdi. Aynı gün, danışmanlarına bir konuşma gerçekleştireceğini bildirdi.
Fakat 7 Aralık akşamı, Esad’ın bir Rus yetkili tarafından telefonla uyarılması durumu değiştirdi. Moskova, daha fazla kan dökülmesini önlemek amacıyla Esad’ın Şam’ı terk etmesini önerdi. Bu son uyarı üzerine, Esad 8 Aralık sabahı yanına yalnızca iki kişi alarak kaçmayı tercih etti. Bu iki kişi Cumhurbaşkanlığı İşleri Bakanı Mansur Azzam ve koruma biriminin şefi Tuğgeneral Muhsin Muhammed’di. Esad ve beraberindekiler, Hmeymim hava üssüne kadar kaçtıktan sonra Moskova’ya uçtular.
Daha sonra Esad, Suriye’de kalmak ve “savaşmak” isteklerini dile getirse de, Rusya tarafından tahliye edildiğini öne sürdü. Al Majalla
