Suriye’de, Esad rejiminin devrilmesi sonrasında muhalif grupların eline geçen ve “ölüm kampı” olarak nitelendirilen Sednaya Hapishanesi, insanların yakınlarını arama umudunun merkezlerinden biri haline geldi. Esad yönetimi döneminde, hapishanenin işkence merkezi olarak kullanıldığına dair birçok belge ve tanıklık bulunmaktadır.
Aileler, hapishanedeki kayıtları inceleyerek kaybettikleri yakınlarına ulaşabilmek için yoğun çaba harcıyor. Her geçen gün sayıları artan bu aileler, zamanla kaybolan akrabalarının bulunacağı umuduyla bekliyorlar. Özellikle Sednaya Hapishanesi, insanlara yapılan zulmün sembolü haline gelmiş bir mekandır. Mahkumların cansız bedenlerinin yok edilmesi için kullanılan pres makineleri, hapishanenin dehşet verici gerçekliğini ortaya koyuyor.
Muhalif gruba bağlı askerlerden Ahmet Elabdu, hapishanenin yapısını anlatırken “Burası Sednaya Hapishanesi. Esad burada çok insan öldürdü ve zulüm yaptı. Biz hapisten birçok insan çıkardık. İdlib’den geldik ve bazı insanlar Deyrizor’dan burada yakınlarını aramak için bulunuyor. Toprağın altında birçok insan olduğunu biliyoruz ama onları göremedik” ifadelerini dile getirdi. Sednaya’nın 3 kat yerin altıyla birlikte 3 kat yerin üstünde yapısı olduğuna dikkat çeken Elabdu, hapishanedeki tutuklu sayısının kesin olarak bilinmediğinin altını çizdi.
Mahkum yakınlarından biri, “Kardeşim 2016’dan beri kayıp. Onun cezaevinden çıkmasını bekliyoruz ama hala yok. Bizim gibi burada bekleyen birçok insan var” diyerek umutsuzluğunu dile getirdi. Bir başka mahkum yakını ise “Kardeşim 2014’ten beri kayboldu. O tarihte gözaltına alındı ama hâlâ onu bulamadık” şeklinde konuşarak süregeldiği zorlukları ifade etti. İdlib kentinden bir başka mahkum yakını, Suriye’nin özgürlüğe kavuştuğunu söyleyerek hapishanede bulunduğundan endişe duyduğu insanların serbest bırakılması için çağrıda bulundu.
Sednaya Hapishanesi, Şam’ın 30 kilometre kuzeyinde yer almakta ve toplam alanının yaklaşık 1.4 kilometrekare olduğu tahmin edilmektedir. Hapishane, 10 binden 20 bine kadar tutukluyu barındırabilecek kapasitedeki iki ana binadan oluşmaktadır. Beyaz binada, cinayet, hırsızlık, yolsuzluk gibi suçlardan tutuklanan askerler yer alırken; kırmızı binada, siyasi görüşleri nedeniyle hapsedilen siviller ve askeri personel tutulmaktadır.
İnsan hakları grupları ve mağdurlar, Sednaya’yı özellikle 2010’da başlayan Arap Baharı protestolarının ardından Esad rejiminin vahşetini sembolize eden bir “ölüm kampı” olarak tanımaktadır. Siyasi reform talebi ve Esad ailesinin yönetiminin sona erdirilmesi amacıyla 2011 yılında başlayan protestolar, gözaltı, işkence ve infazların da ilk adresi olan Sednaya’da yoğunlaşmıştır. 2011-2018 yılları arasında, insan hakları kuruluşlarının verilerine göre, 30 binden fazla tutuklu burada idam edilmiş, birçok kişi ise işkence, bakımsızlık veya açlık nedeniyle hayatını kaybetmiştir.
2017 yılına ait uydu görüntüleri, hapishanede cesetlerin yok edilmesi amacıyla bir krematoryum inşa edildiğini ortaya çıkarmıştır. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre 2011’den bu yana, ülke genelinde 100 binden fazla Suriyeli kaybolmuştur ve büyük bir kısmının Sednaya Hapishanesi’nde tutulduğuna inanılmaktadır. Son olarak, hapishane görevlilerinin resmi kıyafetlerini
