Bilim dünyası, yaşlanma sürecini geciktirme potansiyeline sahip yeni bir ilaç kokteyli ile gündeme geldi. Bu çarpıcı araştırma, Almanya’nın Max Planck Yaşlanma Biyolojisi Enstitüsü’nde gerçekleştirildi ve fareler üzerinde test edildi.
Araştırmada, rapamisin isimli ilaç öne çıktı. Organ nakillerinde reddi önlemeye yönelik kullanılan bu ilacın, çeşitli hayvan deneylerinde yaşam süresini uzattığı daha önce kanıtlanmıştı.
Trametinib ise bazı kanser türlerine karşı kullanılan bir diğer ilaç olarak belirtiliyor ve meyve sineklerinde yaşam süresini uzatıcı etkisi biliniyor.
Araştırmacılar, bu iki ilacı hem tek başına hem de kombine olarak farelere uyguladı ve etkilerini analiz etti. Elde edilen sonuçlar şu şekilde oldu:
- Sadece rapamisin: Yüzde 17-18 ömür artışı
- Sadece trametinib: Yüzde 7-16 ömür artışı
- İkisi birlikte: Yüzde 26-35 ömür artışı
Kombinasyon halinde verilen ilaçlarla farelerin sadece ömrü uzamakla kalmadı; ayrıca karaciğer ve dalaktaki tümör oluşumu gecikti, beyin, böbrek ve kaslardaki iltihaplanma azaldı. Kalp fonksiyonlarındaki bozulma da daha yavaş bir şekilde gerçekleşti. Bunun yanı sıra, bu fareler ileri yaşlarında daha hareketli kaldı ve daha az kilo aldı.
Kadın farelerde yaşam süresi ortalama yüzde 34,9 artarken, erkek farelerde bu oran yüzde 27,4 oldu. Maksimum yaşam süresi ise kadınlar için yüzde 32,4, erkekler için ise yüzde 26,1 oranında uzadı.
İlginç bir şekilde, her iki ilacın da vücutta yaşlanmayı etkileyen Ras/İnsülin/TOR sinyal yolaklarını değiştirdiği ortaya kondu. Ancak bu ilaçların farklı hedefler alması, birlikte kullanıldıklarında daha güçlü bir etki oluşturmalarına olanak sağladı. Ek olarak, herhangi bir yan etki gözlemlenmedi.
Araştırmanın kıdemli yazarlarından genetikçi Prof. Linda Partridge, elde edilen bulguların insanlar üzerinde benzer etkiler göstermesini beklemediklerini, ancak yaşlılık döneminde sağlıklı kalma süresinde önemli bir artış sağlayabileceğini belirtti.
Rapor edilen her iki ilacın da ABD ve Avrupa’da insanlarda kullanıma onaylı olduğu göz önüne alındığında, klinik deneylerin kısa sürede başlayabilmesi mümkün görünmektedir. Yayınlanan başka bir çalışma, rapamisinin, perimenopoz dönemindeki kadınların doğurganlığını beş yıl kadar uzattığını göstermişti.
Araştırma sonuçları, Nature Aging dergisinde yayımlanarak bilim dünyasına duyurulmuştur.
