Çankırı Karatekin Üniversitesi’nde Prof. Dr. Barış Şimşek liderliğinde, Afyon Kocatepe ve Yalova üniversitelerinden akademisyenler bir araya gelerek yapı güvenliğini artırmaya yönelik yenilikçi bir projeyi hayata geçirdi. Bilim insanları, yapıların en küçük deformasyonlarını anında algılayabilen çimento bazlı, nano malzeme destekli sensörler geliştirdi.
Basın toplantısında, ÇAKÜ Rektörü Prof. Dr. Harun Çiftçi, Türkiye’nin deprem kuşağında bulunduğunu hatırlatarak, afetlere dayanıklı “akıllı şehirler” Projesi’nin önemini vurguladı. Çiftçi, şehirlerin daha güvenli hale gelmesinde yapı malzemelerinin kalitesinin hayati bir rol oynadığına dikkat çekti ve şu görüşleri dile getirdi:
Araştırma grubumuz, çevre dostu, toksik olmayan ve ekonomik açıdan avantajlı nano elyaflarla modifiye edilmiş çimento bazlı sensörler üzerinde çalışmaktadır. Bu yenilikçi malzeme, yapıların uzun ömürlü ve depreme daha dayanıklı olmasına önemli bir katkı sağlayacaktır.
HER BİNAYA ENTEGRE EDİLEBİLİYOR
Projede yer alan Kimya Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Barış Şimşek, geliştirdikleri sensörlerin yalnızca yeni binalarda kullanılmamakta, mevcut yapılar için de entegre edilebileceğini belirtti:
Nano malzemeler aracılığıyla çimentoya iletkenlik kazandırarak onu adeta bir sensöre dönüştürüyoruz. Bu sensörler, kolonlara takılıp çıkarılabilen yapısıyla mevcut binalara entegre olabilmekte ve yapıdaki mikroskobik çatlakları, deformasyonları ya da deprem dışı yıpranmaları erken aşamada tespit edebilmektedir.
DEPREM VE KOROZYON RİSKİNİ ÖLÇECEK
Yeni sensörlerin yalnızca sarsıntıları izlemekle kalmayıp, yapı içerisindeki korozyon sürecini de takip edebildiğine dikkat çeken Şimşek, bu alanda TÜBİTAK destekli iki patent başvurularının bulunduğunu açıkladı:
Donatıların zamanla maruz kaldığı aşınmaları gözle görmek neredeyse imkânsızdır. Ancak bu sensörler, içten içe gelişen yapısal yıpranmaları tespit etme kabiliyetine sahiptir. Ayrıca bu verileri internet üzerinden yapay zeka destekli mobil sistemlerle anlık takibinin de mümkün olacağını ifade etti.
Şimşek, zehirli gazların tespiti amacıyla geliştirilen çimento tabanlı sensörler üzerinde de çalıştıklarını belirtirken, bu tür teknolojilerin akıllı şehirlerin temel yapı taşlarından biri olacağına olan inançlarını dile getirdi.
