Günlük yaşamda temizlik, sağlıklı bir yaşamın temel ayaklarından biri olarak görülmektedir.
Ancak, evlerimizdeki temizlik ürünleri, görünüşte zararsız olsalar da ciddi sağlık riskleri barındırabiliyor.
Parlak yüzeyler, hoş kokular ve hijyen vaadiyle dolu olan bu ürünler, aslında bizleri ve sevdiklerimizi gizlice zehirliyor olabilir.
SAĞLIK SORUNLARINA DAVETIYE ÇIKARIYOR
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bu tehlikeleri vurgulayarak ev temizlik ürünlerinin içeriğindeki kimyasalların insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini gündeme getirdi.
Ev temizlik ürünlerinin büyük bir kısmında bulunan uçucu organik bileşikler (VOC’ler), amonyak, klor ve ftalatlar gibi maddeler, hem kısa hem de uzun vadede ciddi sağlık sorunları yaratma potansiyeline sahiptir.
AKCİĞER FONKSİYONUNDA KALICI HASARA NEDEN OLABİLİYOR
WHO’nun hava kalitesi ve sağlık konusundaki araştırmaları, bu maddelerin solunmasının astım, alerji ve hatta kronik solunum yolu hastalıklarını tetiklediğini göstermektedir.
Örneğin, çamaşır suyu gibi klor bazlı temizlik ürünlerinin kullanılması sırasında açığa çıkan gazlar, solunum yollarını tahriş ederek öksürük, nefes darlığı ve göz yanması gibi sorunlara yol açabilmektedir.
WHO, bu kimyasallara uzun süre maruz kalmanın akciğer fonksiyonlarında kalıcı zararlar meydana getirebileceği konusunda halkı bilgilendirmektedir.
KADINLARDA KOAH RİSKİNİ ARTTIRIYOR
Temizlik ürünlerinin tehlikesi genellikle aniden zehirlenme olarak değil, günlük kullanımda düşük doz maruziyetlerle kendini göstermektedir. 2018 yılında WHO’nun desteklediği bir araştırma, evde düzenli olarak kimyasal temizlik ürünleri kullanan bireylerde, özellikle kadınlarda, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) riskinin arttığını ortaya koymuştur.
Bu çalışmaya göre, bu tür ürünlerin haftada bir dahi kullanılması, 20 yıllık bir süreçte akciğerlere sigara içmek kadar zarar verebilir.
Norveç’te gerçekleştirilen ve 6,000’den fazla kişinin katıldığı bu uzun dönemli araştırma, temizlik ürünlerinin masum olmadığını kesin bir biçimde belgelemektedir.
UZUN VADEDE KANSER RİSKİ
WHO, çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan bireylerin bu kimyasallara karşı daha savunmasız olduklarını belirtmektedir. Çocukların bağışıklık sistemleri tam olarak gelişmediği için, temizlik ürünlerinden yayılan kimyasallar onların solunum yollarını ve ciltlerini daha olumsuz etkileyebiliyor.
Örneğin, yer temizleyicilerde bulunan amonyak veya banyo ürünlerinde yaygın olarak kullanılan fenol gibi maddeler, deri yoluyla emilerek alerjik reaksiyonlar ve hormonal bozukluklar yaratabilmektedir.
WHO’nun 2020 yılına ait raporunda, evdeki hava kirliliğinin önemli bir bölümünün temizlik ürünlerinden kaynaklandığına ve bu durumun çocuklarda astım vakalarını artırdığına dikkat çekilmektedir.
Ayrıca, temizlik ürünlerinde bulunan bazı kimyasallar “endokrin bozucular” olarak sınıflandırılmakta. Ftalatlar ve parabenler gibi maddeler, vücudun hormon sistemine müdahale ederek üreme sağlığını olumsuz etkileyebilmektedir. WHO ve Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), bu kimyasalların uzun vadede kanserle ilişkili olabileceğini ifade etmektedir.
