İran Devrim Muhafızları Ordusu, Siyasi İşlerden Sorumlu Komutan Yardımcısı Vekili Aziz Gazenferi, ABD’nin, Umman’da yapılması planlanan müzakereler öncesinde İran’a dört temel şart sunduğunu açıkladı. Gazenferi’nin ifadeleri, Washington–Tahran hattında tansiyonun yeniden yükseldiğine işaret ediyor.
“Şartlar Kabul Edilmezse Saldırı” İddiası
Gazenferi, söz konusu şartların kabul edilmemesi durumunda, ABD’nin İran’a yönelik bir askeri saldırı gerçekleştirme tehdidinde bulunduğunu ileri sürdü. Bu açıklama, özellikle Basra Körfezi, Hürmüz Boğazı ve Orta Doğu genelinde yeni bir istikrarsızlık ihtimalini gündeme getirdi.
İranlı yetkili, bu yaklaşımın diplomasiyle bağdaşmadığını ve tehdit dilinin müzakereleri daha da çıkmaza sürüklediğini vurguladı.
İran Yönetimi: “Baskı ve Dayatma Kabul Edilemez”
İran yönetimi, ABD tarafından öne sürüldüğü iddia edilen şartların kabul edilmesinin söz konusu olmadığını net bir dille ifade etti. Tahran, uluslararası ilişkilerde baskı, şantaj ve tehdit yöntemlerinin meşru olmadığını savunarak, bu tür girişimlerin egemenlik haklarına açık bir müdahale anlamına geldiğini belirtti.
Yetkililer, İran’ın dış politikasında bağımsızlık ilkesinden taviz verilmeyeceğini ve müzakerelerin ancak karşılıklı saygı ve eşitlik temelinde yürütülebileceğini dile getirdi.
Geçmişten Bugüne İran–ABD Gerginliği
İran–ABD ilişkileri, uzun yıllardır yaptırımlar, askeri tehditler ve diplomatik krizlerle şekilleniyor. Özellikle 2015 yılında imzalanan Nükleer Anlaşma (JCPOA), iki ülke arasında görece bir yumuşama sağlamıştı. Ancak ABD’nin 2018 yılında, dönemin Başkanı Donald Trump yönetiminde anlaşmadan tek taraflı olarak çekilmesi, gerilimi yeniden tırmandırdı.
Bu sürecin ardından İran’a yönelik ağır ekonomik yaptırımlar devreye sokulurken, 2020 yılında İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesi, ilişkilerde kırılma noktası olarak kayıtlara geçti. O tarihten bu yana taraflar arasında doğrudan çatışma yaşanmasa da, bölgesel vekil unsurlar üzerinden örtülü bir güç mücadelesi devam ediyor.
Umman Müzakereleri Neden Önemli?
Umman, geçmişte de ABD ile İran arasında arabuluculuk rolü üstlenen nadir ülkelerden biri olarak biliniyor. Bu nedenle burada yapılması planlanan görüşmeler, nükleer program, yaptırımların kaldırılması ve bölgesel güvenlik başlıkları açısından kritik önem taşıyor.
Ancak İranlı yetkililerin açıklamaları, müzakere sürecinin tehdit ve şartlar üzerinden ilerlemesi halinde, diplomasinin yerini yeni bir kriz sürecine bırakabileceğini gösteriyor.
