30 Ağustos 2023 tarihinde Gabon’da askeri bir darbe gerçekleşmiş ve bu olay öncesinde gece saatlerinde sokağa çıkma yasağı uygulanmaya başlanmıştı. Bu durum, ülkede yaşanan siyasi gerginlikler ve ardından gelen olaylarla birlikte daha da dikkat çekici hale geldi. Sokağa çıkma yasağı, 26 Ağustos 2023 tarihinde gerçekleştirilen cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ardından, muhalefet ve destekçiler arasında yaşanan çatışmalara bağlı olarak ilan edilmişti.
Aylardır devam eden bu sokağa çıkma yasağına dair önemli bir açıklama, Gabon Geçiş Dönemi Kurumları Restorasyon Komitesi (CTRI) tarafından yapıldı. Komite, sokağa çıkma yasağının ülke genelinde kaldırıldığını duyurdu. Yapılan açıklamada, bu kararın, ailelerin yıl sonu kutlamalarını huzur içinde geçirebilmeleri amacıyla alındığı belirtildi. 26 Ağustos 2023 tarihinden bu yana yürürlükte olan bu yasağın kaldırılması, vatandaşlar arasında sevinç ve rahatlama ile karşılandı.
Gabon’daki siyasi krizin başlangıcı ise 26 Ağustos 2023’teki cumhurbaşkanı seçimleriyle ilişkilendirilmektedir. Bu tarihte, Cumhurbaşkanı Ali Bongo Ondimba, üçüncü kez seçimleri kazanarak iktidarını sürdürme konusunda adım atmıştı. Ancak, oy verme işleminin son saatlerinde yaşanan ‘şiddet’ olayları, hükümetin sıkı tedbirler almasına ve sokağa çıkma yasağı ilan etmesine neden oldu. Bunun yanı sıra, internet erişiminin kısıtlanması da seçim sonuçlarının tartışmalı bir ortamda değerlendirilmesine yol açtı.
30 Ağustos’ta ise ülkenin ulusal televizyon binasına giren bir grup asker, yönetimi ele geçirdiklerini duyurdu. Bu askeri yönetim, 26 Ağustos’taki seçim sonuçlarını iptal ettiğini ilan etti. CTRI, yönetimin başına Cumhuriyet Muhafızları Komutanı General Brice Oligui Nguema’nın getirildiğini açıkladı. General Nguema, 4 Eylül 2023 tarihinde Anayasa Mahkemesi önünde geçiş hükümetinin cumhurbaşkanı olarak yemin etti.
Aynı dönemde, Ali Bongo’ya muhalif olan isimlerden Raymond Ndong Sima da 7 Eylül 2023 tarihinde geçiş hükümetinin başbakanı olarak atandı. Bu gelişmeler, Gabon’daki siyasi ortamı oldukça değişken bir hale getirdi. Bongo ailesi, 1967’den bu yana Gabon’u yönetiyor ve bu süreç zarfında babası Omar Bongo’nun görevde olduğu dönemlerde de iktidarını sürdürmüştü. 2009 yılında Omar Bongo’nun vefatının ardından, oğlu Ali Bongo, babasının koltuğuna oturmuştu. Bongo ailesi, toplamda 56 yıldır ülkeyi yönetme konumunda bulunuyordu.
Gabon’daki bu askeri darbe ve sonrasında gerçekleşen gelişmeler, ülkenin geleceği açısından belirsizlikler yaratmaktadır. Geçiş hükümetinin, iç ve dış politikada nasıl bir yol izleyeceği ve bu süreçte halkın tepkisinin nasıl şekilleneceği merakla beklenmektedir.
