Bursa Teknik Üniversitesinde, gıda endüstrisinin bitkisel kaynaklara yönelmesinde önemli bir adım daha atıldı. Fındık küspesi proteinleri üzerine gerçekleştirilen kapsamlı araştırmalar, gıda sektörü için hayvansal kaynaklar yerine bitkisel kaynakların da kullanılabileceğini ortaya koydu.
BTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Araştırma Görevlisi Mahmut Ekrem Parlak’ın liderliğinde, Doç. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu’nun danışmanlığında yürütülen “Fındık Küspesi Protein Fraksiyonlarının Hava-Su ve Yağ-Su Arayüzey Reolojik Özelliklerinin Belirlenmesi” başlıklı proje, 1002 – B Acil Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Bu çalışma ile gıda endüstrisindeki hayvansal kaynakların yerini bitkisel kaynakların alması hedefleniyor. Mahmut Ekrem Parlak, yaptıkları incelemeler sonucunda hayvansal kaynaklardan elde edilen çeşitli ürünlerin bitkisel kaynaklardan da yapılabileceğini ifade etti ve Türk Patent ve Marka Kurumu’na patent başvurusunda bulunduklarını belirtti.
“Sera gazı salınımını azaltmak için bitkisel kaynakların kullanımı önemli”
Projenin bitkisel kaynaklara odaklanma sebebini açıklayan Araştırma Görevlisi Mahmut Ekrem Parlak, “Proteinler, yüzey aktif maddeler olarak gıda endüstrisinde köpük, jelleştirme ajanı veya yağ ile suyu bir arada tutma işlevi görüyor. Ancak bu noktada endüstrinin genellikle hayvansal proteinleri tercih ettiğini gözlemliyoruz. Bu durum, sera gazı salınımının artmasına ve dolayısıyla küresel ısınmaya neden olmaktadır. Olumsuz etkileri azaltmak amacıyla bitkisel proteinlerin kullanımının vazgeçilmez bir hale geldiğini vurgulamak istiyorum. Çalışmamızla bitkisel proteinlerin yüksek verimlilikte kullanılabilirliğini ortaya koymayı amaçlıyoruz” dedi.
Bitkisel proteinler, hayvansal proteinlerin işlevini destekliyor
Yaptıkları çalışma sonucunda, daha önce bitkisel kaynaklardan elde edilemeyen ürünlerin artık mümkün hale geldiğini kaydeden Parlak, “Gıda bilimi alanında bitkisel kaynaklara yönelim, artık zorunlu bir gereklilik. Fındık posasını kullanarak başlattığımız çalışmalar sonucunda, fındıktaki proteinleri sınıflandırdığımızda, bu sınıfların hayvansal kaynaklara göre çok daha yüksek köpürme ve bağlama potansiyeline sahip olduğunu tespit ettik. Örneğin; albümin protein sınıfı, yumurtadan daha fazla köpürme kapasitesine sahipken, prolamin kısmı da yağ ile suyu bağlama konusunda oldukça başarılı. Her bir protein sınıfının, hayvansal proteinlere kıyasla avantajlar sunduğunu gözlemliyoruz. Projemizin doğa dostu ve maliyet düşürücü etkisini ilerleyen dönemlerde sanayileştirip uygulamayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
Tüm bitkisel kaynaklar benzer işlevler taşıyor
Projenin fındık üzerinde yoğunlaşmakla birlikte, mercimek ve fasulye gibi diğer bitkisel kaynakların da benzer işlevselliği taşıdığına dikkat çeken Mahmut Ekrem Parlak, çalışmanın sağladığı faydalara da değindi. Parlak, “Hayvansal proteinlerin maliyetinin oldukça yüksek olması, bitkisel kaynaklara yönelimi teşvik edecektir. Bugün insanlık tarihi boyunca en fazla sera gazı çıkarımına ulaştık. Günümüzde hayvancılıktan kaynaklı sera gazı salınımı, sanayi kaynaklı salınımdan bile fazla. Bu durum sürdürülebilir değil. Dolayısıyla gıda alanında hayvansal ürünlerin kullanımının azaltılmasına ihtiyaç duyduğumuz aşikâr” ifadelerini kullandı.
Rektör Çağlar: Proje, çok boyutlu kazanımlar sunacak
Proje ekibini kutlayan BTÜ Rektörü Prof. Dr. Naci Çağlar, üniversite olarak alternatif kaynaklara yönelik projelere önem verdiklerini dile getirdi. Rektör Çağlar, “Gıda endüstrisinde bitkisel kaynakların kullanımını artırmayı hedefleyen bu proje, sadece akademik açıdan değil, çevresel ve ekonomik anlamda da son derece değerli bir kazanım oluşturacaktır. Gıda sektörüne yeni bir alternatif sunan proje ekibini tebrik ediyorum” dedi.
