Erzincan’ın İliç ilçesinde 13 Şubat 2024 tarihinde gerçekleşen toprak kayması sonrasında faaliyetlerine ara veren Çöpler Altın Madeni’nin kapalı kalması, bölge ekonomisinde önemli olumsuz etkilere neden oldu.
Toprak kaymasının ardından faaliyetlerine ara verilen Çöpler Altın Madeni, hem istihdamı hem de yerel ekonomiyi olumsuz etkiledi. Türkiye Altın Üreticileri Derneği ve sektör kaynaklarına göre, bu maden doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 4 bin kişiye iş imkanı sağlıyordu. Ancak, üretimin durmasıyla birlikte bu istihdam zinciri kesintiye uğradı. Erzincan Ticaret Borsası Başkanı Nadir Akar, “Bölge esnafı ve Türkiye ekonomisi bu durumdan zarar gördü. Maden aktifken burada önemli bir ticaret döngüsü vardı. Üretim durduğunda bu döngü tamamen bozuldu” şeklinde konuştu.
Erzincan Ticaret Odası Başkanı Ahmet Tanoğlu, “Altın ithalatı, cari açığın önemli bir bileşeni. Madenin güvenli bir şekilde yeniden faaliyete geçmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
İliç’teki sosyo-ekonomik tablo, bazı göstergelerle de doğrulanıyor. CHP Erzincan İl Başkanı Yalçın Tanrıverdi’nin yaptığı açıklamada, Sağlık Bakanlığı’nın oluşturduğu 67 kişilik temizlik kadrosuna 14 bin kişilik başvuru yapıldığı belirtildi. Bu başvuru sayısının, bölgedeki işsizlik oranını gözler önüne serdiği vurgulandı.
CHP Erzincan Milletvekili Mustafa Sarıgül de, mayıs ayında yaptığı bir açıklamada, “İliç’te üretimin yeniden başlaması için çevre ve insan sağlığına dair tüm önlemlerin alınması gerekiyor. Kapalı liç yönteminin güvenliği yüzde 99 oranında sağlanmış durumda. Tüm tedbirler alındıktan sonra üretim artırılmalı ve emekçilerin hakları teslim edilmelidir” dedi.
Dokuz Eylül Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Cemalettin Okay Aksoy, madende çevresel bir riskin kalmadığını belirterek, “Bakanlık denetimleri ve şirket testleri sonucunda çevre açısından herhangi bir risk tespit edilmedi. Sabırlı Vadisi’nde yaklaşık 6 bin su ve 700 toprak örneği analiz edildi. Rehabilitasyon çalışmaları tamamlandı ve toplamda yaklaşık 210 milyon dolar harcama yapıldı. Kapalı sülfit tesisinde üretimin yeniden başlaması, çevresel ve iş güvenliği açısından daha sağlam bir sistem sunmaktadır. Madencilik, özellikle kırsal alanlarda kalkınmanın itici gücü konumundadır. Uzun süreli üretim kesintileri hem yerel halkı hem de ülke ekonomisini zor durumda bırakmaktadır” dedi.
Altın üretimindeki azalma ile birlikte ithalat artış gösterdi. Merkez Bankası ve Dünya Altın Konseyi’nin verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’nin altın üretimi 32,2 ton seviyesinde kalırken, talep 153 ton ve ithalat ise 123,8 ton olarak gerçekleşti. Son 24 yılda Türkiye, üretiminin 8 katı kadar altın ithal etti. 2024 yılı itibarıyla gerçekleşen altın ithalatı, 10 milyar dolarlık cari açıka yol açtı. – ERZİNCAN
