Çin Ulusal Uzay Günü kapsamında yapılan açıklamada, Çin Ulusal Uzay İdaresi (CNSA) önemli bir bilimsel iş birliği girişiminde bulundu.
Ajans, 2020 yılında Ay’ın Dünya’ya bakan yüzüne inen Chang’e-5 misyonu aracılığıyla elde edilen Ay kayası örneklerini, çeşitli uluslararası araştırma kuruluşlarıyla paylaşma kararı aldı.
Bu paylaşımda dikkat çeken noktalardan biri, Amerika Birleşik Devletleri’nden (ABD) iki üniversitenin de yer alması oldu.
Chang’e-5 misyonu, Dünya’ya yaklaşık 1,73 kilogram Ay örneği getirmişti. Elde edilen örneklerin büyük bir kısmı, önceki Apollo ve Sovyet Luna görevleri tarafından alınan örneklerden yaklaşık bir milyar yıl daha genç olduğu için bilimsel açıdan büyük bir öneme sahip.
ABD KURUMLARI İÇİN ÖZEL İZİN GEREKTİ
Çin’in bu paylaşım kararı, ABD ile Çin arasındaki bilimsel iş birliğini engelleyen yasal engeller nedeniyle özel bir anlam taşıyor.
ABD yasaları, NASA’nın Çin veya Çin merkezli şirketlerle iş birliği yapabilmesi için Kongre tarafından özellikle yetkilendirilmesini gerektiriyor. Dolayısıyla, Çinli araştırmacılar NASA’nın Ay örneklerine erişim sağlayamıyor.
Bu yasal kısıtlamalar nedeniyle, Ay kayası örneklerini ödünç alacak olan NASA destekli Brown Üniversitesi ve Stony Brook Üniversitesi’nin ABD Kongresi’nden özel izin alması zorunlu hale geldi.
Bu izinlerin alınmış olması, iki ülke arasında belirli alanlarda bilimsel diyaloğun hala devam ettiğini gösteriyor.
11 FARKLI ÜLKE BAŞVURDU
Ay kayası örneklerini talep eden diğer uluslararası kuruluşlar arasında Almanya’nın Köln Üniversitesi, Japonya’nın Osaka Üniversitesi, İngiltere’nin Açık Üniversitesi, Fransa’nın Paris Gezegen Fiziği Enstitüsü ve Pakistan’ın Uzay ve Üst Atmosfer Araştırma Komisyonu da yer alıyor.
CNSA Başkanı Shan Zhongde, Ay kayalarını ödünç almak amacıyla 11 farklı ülkeden başvuru aldıklarını ifade etti.
