Dünyada, “Avukatlar Günü” kutlaması ve temeli, Türkiye tarihine dayanır. Türkiye Cumhuriyeti, dünya Avukatlar Günü ve kutlamasına öncülük etmiştir.
3 Ocak 1934 tarihinde İzmir‘de yapılan Türkiye Avukatlar Birliği toplantısında Türkiye’deki Baro’ların bir çatı altında toplanması ve “5 Nisan tarihinin Avukatlar Günü” olarak kutlanması kabul edilerek, bütün dünyaya öncülük edilmiştir.
Kadın-Erkek Eşitliği
Türkiye Cumhuriyeti, avukatlık yani savunma görevini yapan kadın-erkek sayısındaki eşitlik bakımından da, dünyada öncü ve örnek konumundadır. “Türkiye Cumhuriyeti’nde; cinsiyet ayrımının en az olduğu, hatta hiç olmadığı mesleklerin başında Avukatlık” gelmektedir.
Türkiye Barolar Birliği verilerine göre, 2024 yılı sonu itibariyle, “Barolara kayıtlı kadın avukat sayısı 96.108, erkek avukat sayısı ise 103.034’dür.” Türk avukatları, kadın-erkek eşitliğinde, dünyada önde ve öncü konumundadır.
Avukat ve Savcı Tanımı
“Avukat” sözcüğü, savunma ve iddia makamını yani Savcılığı da kapsar. Bildiğimiz anlamda “avukat” için “Savunma Avukatı” ve “Savcı” için “İddia Avukatı” tabirleri kullanılmaktadır.
Savunmanın Kutsallığı
İnsanlığın en eski, en temel ve en saygın mesleklerinin başında, adalet için gerekli olan “Avukatlık” gelir. Bu, “savunmanın kutsal bir hak” olmasından kaynaklanmaktadır.
Savunmayı temsil eden ve bir zamanlar “Avukatlık Andı” olarak kullanılan ibare, savunmanın bir özeti gibidir: “Görevimizi yaparken, kimseye, ne müvekkile, ne hâkime hele ne iktidara tabiyiz. Bizim aşağımızda kişilerin varlığı iddiasında değiliz. Fakat hiçbir hiyerarşik üst de tanımıyoruz. En kıdemsizin en kıdemliden veya isim yapmış olandan farkı yoktur. Avukatlar esir kullanmadılar, fakat efendileri de olmadı.” (Molierac)
Günümüzdeki Avukatlık Andı
Günümüzde kullanılan Avukatlık Andı: “Hukuka, ahlaka, mesleğin onuruna ve kurallarına uygun davranacağıma namusum ve vicdanım üzerine andiçerim.” şeklindedir.
Meslekler Arası Geçiş
Nasıl ki avukatlıktan başka mesleklere, örneğin hakim veya savcılığa geçişte, öngörülen sınav ve diğer koşulların yanında bir yaş sınırı varsa, diğer mesleklerden avukatlığa geçişte de bir yaş sınırı olmalıdır. Aksine uygulama, eşitsizliğe ve haksız rekabete neden olmaktadır.
Hukuk Sistemindeki Değişiklikler
Bütün bunlara ek olarak, her gün değiştirilen kanunlarla ve yeni getirilen “Çoklu Baro” sistemiyle “Cumhuriyetin hukuk belleği silinmektedir.”
Adaletin sürekli olması ve korunması yolundaki tarihi sözler unutulmamalıdır:
“Adalet, evrenin ruhudur.” – Ömer Hayyam
“Adaleti çiğneyen devlet adamlarını cezalandırmayan milletler çökmek zorundadır.” – Hz. Muhammed
Hukuk ve adalet için en özlü söz, Atatürk’ün deyişinde yer almaktadır: “Adalet gücü bağımsız olmayan bir milletin, devlet halinde varlığı kabul olunamaz.”
Özgür ve bağımsız savunma olmadan, ileri sürülen hiçbir iddia, verilen hiçbir karar “adil” olamaz.
Avukatlar Günü’nün Anlamı
Savunmayı temsil etmesi bakımından Avukatlar Günü olarak tanımlanan gün, salt avukatların değil, tüm yargının ve kutsal savunma hakkına sahip olan bütün insanların günüdür.
Benim ifadem ve inancıma göre; “Ülkenin temeli adalet, adaletin temeli avukat’tır.”
Bu genel kapsam dahilinde salt avukatların değil, tüm toplumun hak, adalet ve savunma günü olan bu günü “Avukatlar Günü’nü” kutlarız.
