Haftalardır karşılıklı tehditlerle ısınan ABD-İran hattında beklenen kırılma bu akşam saatlerinde gerçekleşti. Sözlü düellolar yerini askeri angajmana bıraktı. Washington ve Tahran arasında Cuma günü yapılması planlanan kritik zirve öncesinde, Umman Denizi ve Hürmüz Boğazı’ndan peş peşe gelen “sıcak çatışma” haberleri, bölgeyi bir kez daha ateş çemberine çevirdi.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), uluslararası sularda seyreden Amerikan donanmasına ait unsurların taciz edildiğini ve “meşru müdafaa” kapsamında İran’a ait bir İnsansız Hava Aracı’nın (İHA) düşürüldüğünü duyurdu.
F-35C’den İlk “Kill” İşareti: Shahed-139 Vuruldu
Gerilimin merkez üssü, bölgeye konuşlandırılan USS Abraham Lincoln uçak gemisi oldu. Askeri kaynaklardan alınan bilgilere ve CBS News’in raporuna göre; İran envanterindeki Shahed-139 tipi bir İHA, uçak gemisine tehlikeli bir yakınlaşma gerçekleştirdi.
İHA’nın niyetinin belirsizliği ve gemi savunma sahasını ihlal etmesi üzerine, gemide konuşlu bulunan F-35C filosu alarma geçti. Havalanan 5. nesil savaş uçağı, İHA’yı engellemek üzere harekete geçti. CENTCOM yetkilileri, İHA’nın uyarılara rağmen rotasını değiştirmemesi ve “saldırgan profil” çizmesi üzerine pilotun ateş açtığını ve hedefin başarıyla imha edildiğini bildirdi.
“Personelimizi Riske Atamayız”
Olayın hemen ardından Fox News’e özel açıklamalarda bulunan CENTCOM Sözcüsü Tim Hawkins, angajmanın detaylarını paylaştı. ABD’nin savunma pozisyonunda olduğunu vurgulayan Hawkins şunları kaydetti:
“USS Abraham Lincoln, İran’ın güney sahillerinden 800 kilometre (500 mil) açıkta, uluslararası hava sahasındaydı. İran İHA’sı gereksiz ve provokatif bir şekilde gemimize yöneldi. F-35C uçağımız, hem gemiyi hem de binlerce personelimizi korumak adına tehdidi ortadan kaldırdı.”
Hürmüz Boğazı’nda Tanker Ablukası
Havadaki bu gerilim sürerken, dünya enerji koridorunun kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda da sular durulmadı. Wall Street Journal’ın geçtiği rapora göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na bağlı 6 adet yüksek hızlı hücum botu, bölgeden geçen ABD bayraklı bir petrol tankerini hedef aldı.
Ağır silahlarla (50 kalibre makineli tüfekler) donatılmış botların, tankerin etrafını sararak “Motorları durdurun, gemiye çıkacağız” anonsu yaptığı belirtildi. Ancak tanker mürettebatı, ABD donanmasının koruma protokollerini devreye sokarak hızını artırdı. Kısa sürede olay yerine ulaşan bir ABD destroyerinin varlığı, İran botlarının geri çekilmesini sağladı.
Bölge Barut Fıçısına Döndü
Yaşanan bu iki kritik olay, “Soğuk Savaş” rüzgarlarının “Sıcak Çatışma”ya dönüşebileceğinin en net kanıtı oldu.
Zamanlama Manidar: Cuma günü yapılması beklenen barış görüşmelerine sadece günler kala gerçekleşen bu olay, diplomatik çözüm ihtimallerini zayıflattı.
Piyasa Tepkisi: Hürmüz Boğazı’ndaki tanker tacizi haberiyle birlikte Brent petrol varil fiyatında ani yukarı yönlü hareketler gözlemlendi.
Trump’ın “Vururuz” tehditlerine İran’ın sahada fiili cevap vermesi, önümüzdeki saatlerde Basra Körfezi’nde daha büyük askeri hareketliliklerin yaşanabileceğine işaret ediyor. Gözler şimdi Tahran’dan gelecek olası bir misilleme açıklamasında.
