Dünya genelinde sık rastlanan ölüm ve hastalık nedenleri arasında kalp ve damar hastalıkları ön plana çıkıyor. Bu hastalıklar, yıllık olarak yaklaşık 18 milyon insanın hayatını kaybetmesine sebep olmaktadır.
Kalp ve damar hastalıkları, bireylerin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilerken, ülkelerin sağlık sistemleri üzerinde de önemli bir yük oluşturuyor.
Bu tür hastalıkların en önemli tetikleyici faktörleri arasında sağlıksız beslenme, yetersiz fiziksel aktivite, tütün ve alkol kullanımı yer almaktadır.
KÖTÜ ALIŞKANLIKLAR RİSKİ ARTIRIYOR
Bu risk faktörleri, yüksek tansiyon, yüksek kan şekeri ve obezite gibi durumların ortaya çıkmasına yol açarak kalp ve damar hastalığı gelişme olasılığını artırıyor. Birden fazla risk faktörünün bir arada görülmesi ise riski katlayarak daha da artırmakta.
Bu nedenle, kalp ve damar hastalıklarından korunmanın sadece bir risk faktörü ile değil, tüm faktörlerin birlikte ele alınması ve müdahale edilmesi gerektiği önem arz ediyor.
POTANSİYEL HASTALIKLARI ÖNLEMEK İÇİN PROGRAM HAZIRLANDI
Dünya Sağlık Örgütü, uygun yaşam tarzı değişiklikleri ve değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla, kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin dörtte üçünden fazlasının önlenebileceğini belirtmektedir.
Türkiye, bu yüksek ölüm oranlarının azaltılması amacıyla önemli bir adım atarak “Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı”nı hayata geçirdi.
10 YIL İÇİNDE ÖLÜME NEDEN OLACAK KALP VE DAMAR HASTALIĞI RİSKİ HESAPLANIYOR
Bu program, kalp ve damar hastalıkları risk faktörlerinden korunmayı, erken teşhisi, etkili tedavi ve izlemleri aile hekimleri aracılığıyla gerçekleştirmeyi hedefliyor. Uçtan uca yönetim anlayışıyla tüm sağlık hizmeti basamaklarında gereken stratejiler belirleniyor.
Program çerçevesinde, aile hekimleri 40 yaş ve üzerindeki bireylerin kardiyovasküler risk değerlendirmesini yapıyor. Değerlendirme sürecinde kişinin yaşı, cinsiyeti, sigara kullanımı gibi bilgiler alınmakta, kan basıncı ölçülmekte ve kolesterol seviyesi kontrol edilmektedir. Elde edilen veriler, 10 yıl içinde kalp ve damar hastalığı geçirme riskini belirlemek için kullanılmakta ve kişiye özel danışmanlık planları oluşturulmaktadır.
2 MİLYONU AŞKIN KİŞİDE RİSK DEĞERLENDIRMESİ YAPILDI
Aile hekimleri, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle birlikte, 1 Kasım 2024 – 14 Nisan 2025 tarihleri arasında toplam 2 milyon 483 bin 467 kardiyovasküler risk değerlendirmesi gerçekleştirmiştir.
HER 8 KİŞİDEN BİRİNDE RİSK TESPİT EDİLDİ
Yapılan taramalar sonucunda 317 bin 776 bireyde ciddi risk tespit edilmiştir. Bu da her 8 kişiden birinin kardiyovasküler risk taşıdığı anlamına geliyor.
ÜCRETSİZ DANIŞMANLIK HİZMETİ VERİLİYOR
Risk altında olan bu bireyler için Sağlıklı Hayat Merkezlerinde sağlıklı beslenme, aktif yaşam, sigara bırakma gibi konularda ücretsiz danışmanlık hizmeti sunulmaya başlanmıştır.
Bakanlık yetkilileri, kalp sağlığının korunması için işlenmiş gıdalardan uzak durulmasını, tuz tüketiminin azaltılmasını, sigara ve alkol kullanılmamasını, düzenli egzersiz yapılmasını ve uyku düzenine dikkat edilmesini önermektedir.
