Türkiye Ziraat ODaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Manisa’da don olayından etkilenen dünya çapında tanınan çekirdeksiz Sultaniye üzüm bağlarında incelemelerde bulundu.
Bayraktar, 10-11 Nisan tarihleri arasında meydana gelen zirai donun etkilerini yerinde görmek amacıyla Manisa’ya gitti. Manisa Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı Hüseyin Altındağ ve ilçe ziraat odaları başkanlarının da eşlik ettiği Bayraktar, Şehzadeler ilçesine bağlı Yeşilköy Mahallesi’ndeki yüzde 100 zarar gören üzüm bağlarını inceledi.
“Tarihimizin en büyük afetlerinden biri”
İnceleme sonrası bir açıklama yapan Bayraktar, “İklim değişikliği, ülkemizde tarım sektöründen başlayarak birçok sektörü olumsuz etkiliyor. Son yıllarda görülmeyen bir afet ile karşı karşıyayız. 2014’te 500 olan afet sayısı, 2024’te 1250’ye ulaştı. Bununla birlikte, afetlerin şiddeti de artmaya başladı. Son 30 yıldır görmediğimiz sıcaklık değerlerini yaşarken, bu yıl 20 derecelere kadar düşen sıcaklıklar kaydedildi. Hatta, bu don durumu tarihimizde gördüğümüz en büyük afetlerden biri. Bahsettiğimiz bölgelerde ciddi bir zarar söz konusu. Bugün İzmir’de de benzer bir durumu gözlemledik. İncelediğimiz bahçelerde bağların yüzde 100’ü zarar görmüş durumda. Ayrıca, dallarda da kuruma tespit ettik. Eğer bu bahçelere gereken özen gösterilmezse, önümüzdeki yıllarda bu bağlardan ürün almak zorlaşacaktır. Dolayısıyla, bu tür olayların büyüklüğü ışığında yardım sağlamak oldukça önemli.” dedi.
“Mevsimler kayıyor”
Bayraktar, mevsimsel kaymaların üreticileri zorlayacağını da belirterek, “Bu yıl ilkbaharda kışı yaşadık. Ocak ve Şubat aylarında yağış almadık, ancak bazı bölgelerde don olayları meydana geldi. Örneğin, Akdeniz Bölgesi’nde narenciye büyük zarar gördü. Mart ayından itibaren de yağış düşmedi, ancak don olayları devam etti. Üreticilerden edindiğimiz bilgiye göre, yağışlar yeterli olmadı. Mart ayında bazı bölgelerde sıcaklıklar 35 dereceye kadar çıkmıştı. Nisan yağışları ise bizi sevindirdi fakat ardından beklenmedik bir kar yağışı ve sonrasında don yaşandı. Bu durum, kış aylarında yaşadığımız iklim koşullarını ilkbahara taşıdı. Ziraat odalarımız ve ilçe tarım müdürlükleri, 65 ilde don zararı tespit etti. Bu rakamın ilerleyen dönemlerde artabileceğini düşünüyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Üreticilerin talepleri var”
Bayraktar, üreticilerin taleplerine de değinerek, “Üreticilerimizin bu süreçte talepleri var ve bunları hükümetimize iletmekteyiz. TARSİM’in zarar tespit çalışmalarında adil ve dikkatli olmasını istiyorlar. Ayrıca, don zararlarıyla ilgili primlerin yüksek olduğunu ifade ederek, destek talep ediyorlar. Bunun yanı sıra, devlete olan borçlarının yapılandırılmasını bekliyorlar. Bahçelerdeki zarar oranları yüzde 100’ü bulduğu için, borç yapılandırırken bu durumu göz önünde bulundurarak hareket etmek önemli. Üreticilerimizin taze krediye ihtiyaçları bulunmakta. Bankalarda ‘senin borcun var, para veremeyiz’ denildiğinde, üreticilerimiz için sorun çözülmez. Dolayısıyla, düşük faizli kredi imkanları sunulması gerekiyor. Ayrıca, girdi desteğinin sağlanması da önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilerimize yardım yapılması konusunda çalışmalar başlatılmıştır. Bu süreçte, tüm ürünlerin maliyet hesaplarının yapılması gerekmekte.” diye belirtti.
“Üretimde sürdürülebilirlik sağlanmalı”
Bayraktar, sürdürülebilir üretimin önemine vurgu yaparak, “Üreticiyi ayakta tutmak, gıda güvenliği açısından hayati öneme sahiptir. Çiftçilere yeterince destek veremezsek, tarımdan göç süreci artacaktır. Kalan gençlerimiz de başka verilere yönelecektir. Böyle durumda tarımı nasıl sürdüreceğiz? Tüketici açısından da gıdaya ulaşmanın çetrefilli olduğu unutulmamalıdır. Özellikle zarar gören meyve üretimi için bu durum geçerlidir. Üretici, ailesinin rızkını sağlamak için büyük bir mücadele vermekte. Devlet, çiftçilerimizin yaşam mücadelesine destekte bulunmalıdır.” dedi.
Bayraktar, yaşanan don olayının zararı ile ilgili süregeldiğini belirterek sözlerini şöyle sonlandırdı:
“Oda başkanlarımıza teşekkür ediyorum. Çiftçilerimize destek sunuyorlar. Ülkemizde ki çalışmalar devam ederken, bazı bölgelerde zarar gören ürünlerin tespitleri sürmektedir. Bizim gözlemlerimize göre, özellikle üzüm bahçelerindeki zarar oranı yüzde 100. İzmir’deki kiraz bahçelerinde de durum iyi değil; zarar büyüyebilir. Gördüğümüz tüm meyve türlerinde ciddi hasar mevcut, bu süreçte ürünlerde arz talep dengesizliği yaşanabilir. Fiyat hareketleri de bu süreçte artmakta.” – MANİSA
