Son dönemlerde, yapay zeka alanında önemli bir gelişme yaşandı. Çin merkezli DeepSeek-R1 modeli, yapay zeka botu ChatGPT’nin ardından, liste başı yaparak dünya gündeminde kendine yer buldu. DeepSeek’in yeni modeli, özellikle uygulama mağazalarında büyük bir popülarite kazanarak, ABD merkezli ChatGPT’yi geride bıraktı ve en çok indirilen yapay zeka uygulaması haline geldi.
DeepSeek, Liang Wenfeng liderliğindeki bir Çinli şirket olarak, geliştirdiği yapay zeka modelleriyle dünya genelinde tanınmaya başladı. Özellikle ChatGPT ve Google gibi dev şirketlere rakip olabilecek bir seviyeye gelmesi, şirketin başarısını nitelendiriyor. DeepSeek, daha gelişmiş çiplere sahip olmadan, performans ve popülarite açısından küresel ilk 10’a girmeyi başardı ve bu durum, Silikon Vadisi’ndeki teknoloji yöneticilerinin yanı sıra, Washington’daki politikacıları ve küresel yatırımcıları harekete geçirdi.
Liang Wenfeng, 1985 yılında Çin’in güney kıyısındaki Zhanjiang kentinde doğdu. Çocukluk döneminde dikkat çeken bir zeka sergileyen Liang, ortaokulu sırasında kendi başına kalkülüs öğrenmeye başladı ve zamanla Çin’in önde gelen üniversitelerinden biri olan Zhejiang Üniversitesi’nde eğitim aldı. Üniversite yıllarında borsa hisselerini analiz edebilecek yapay zeka algoritmaları yazma çalışmaları gerçekleştirdi. 2015 yılında iki üniversite arkadaşıyla birlikte High-Flyer adlı bir girişim kurarak, Çin’de finans alanında gelişmiş yapay zeka tekniklerinin uygulayıcısı olmayı hedefledi.
DeepSeek, yapay zeka destekli bir sohbet botu olarak, kullanıcıların İngilizce veya matematik gibi alanlarda sorularına yanıt verebilen bir yapıya sahip. Uygulama, benzer şekilde tasarlanan ve işleyişini ChatGPT ile kıyaslayan bir modeldir. DeepSeek ayrıca, daha önce piyasaya sürülen OpenAI’nin o1 modeli ile karşılaştırılabilecek bir güç sergilemekte. Yalnızca piyasa fiyatlarını değil, çok yönlü veri analizi yaparak önemli eğilimlere ulaşan DeepSeek, 20 Ocak’ta piyasaya sürdüğü açık kaynaklı yeni modeli DeepSeek-R1 ile adını duyurdu. Bu model, yanıtları aşamalı olarak üreten bir “akıl yürütme” sistemine sahip olup, diğer rakiplerine göre daha az bellek kullanarak daha düşük maliyetlerle görevleri yerine getirebiliyor.
Bu durum, özellikle uluslararası teknoloji hisse senedi piyasalarında olumsuz bir etki yarattı. Çinli DeepSeek’in hızla gelişimi, ABD merkezli çip üreticisi Nvidia’nın piyasa değerinin 500 milyar doların üzerinde düşmesine neden oldu. Ayrıca, DeepSeek, piyasa sunduğu yapay zeka aracı nedeniyle yaşadığı siber saldırılar sonucunda, yeni kullanıcı kayıtlarını sınırlamak zorunda kaldı.
ABD Başkanı Donald Trump, DeepSeek’in piyasaya sürdüğü yapay zeka modelini olumlu bir gelişme olarak değerlendirerek, Amerikan endüstrisi için bir “uyandırma çağrısı” niteliğinde olduğunu ifade etti. Öte yandan, Avustralya Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanı Ed Husic ise bu konuda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı. Husic, insanların doğal olarak DeepSeek’e yöneleceğini ve bu durumun TikTok gibi başka platformlardaki tartışmaların benzeri bir etki yaratabileceğini belirtti.
