Kazakistan’ın Türkistan kenti, 2021 yılında düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Zirvesi’nde “Türk dünyasının manevi başkenti” olarak ilân edilmiştir. Bu karar, Türkistan’ın tarihi ve kültürel bakımdan önemini daha da pekiştirmiştir.
Ayrıca, Kazakistan Parlamentosunun alt kanadı Meclis’te kabul edilen bir yasa tasarısıyla Türkistan’a, Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nin bulunduğu şehirde özel statü verilmesi öngörülmüştür. Böylelikle, buradaki tarihi ve kültürel mirasın yanı sıra manevi yapılar da korunacaktır. Yasa tasarısına göre, Türkistan kenti, Kazakistan’ın “manevi, tarihi, kültürel ve turizm merkezi” olarak belirlenmiştir.
Yasa tasarısı, Kazakistan Ulusal Ekonomi Bakanı Nurlan Baybazarov tarafından Meclis’in haftalık genel oturumunda tanıtılmıştır. Özellikle Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nin özgün yapısını korumak amacıyla, çevresindeki yapıları sınırlamak adına bazı düzenlemeler getirilmiştir.
Türbe bölgesinde, yüksekliği 7 metreyi aşan ve tarihi eserlerle uyumlu olmayan ölçek, renk ve yapı malzemesine sahip binaların inşasına izin verilmeyecek. Bu kısıtlamalar, Hoca Ahmet Yesevi Türbesi’nin bulunduğu alanın kültürel bütünlüğünü korumayı hedeflemektedir.
Ayrıca, Türkistan’da el sanatıyla uğraşan zanaatkarların masrafları yerel bütçe aracılığıyla karşılanacak ve Türkistan Valiliği’nin yetkileri de artırılacaktır. Bu durum, yerel ekonominin güçlenmesine katkı sağlayacak ve geleneksel zanaatların yaşatılmasını destekleyecektir.
Milletvekili Temir Kırıkbayev, bu yasa tasarısının Türkistan’a özel bir statü kazandırmasının, kentin “Türk dünyasının manevi başkenti” olma statüsünü pekiştireceğini ifade etmektedir. Ayrıca, Türkistan’ın tarihi dokusunun korunması, bölgenin turistik cazibesinin artırılması ve sosyoekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi hedeflenmektedir.
2023 yılında Türkistan’a 1,5 milyondan fazla turistin ziyaret ettiği belirtilmiş ve bu yasa ile birlikte, Türkistan’ın kültürel özgünlüğünü koruyan, Türk halklarının, turistlerin ve yatırımcıların ilgisini çekecek modern altyapıya sahip bir kente dönüşmesini beklediklerini dile getirmiştir.
Yasa tasarısının Parlamentonun üst kanadı olan Senato’dan da onay alması gerekmekte olup, Cumhurbaşkanı’nın imzasıyla yürürlüğe girecektir. Böylece Türkistan, sadece Türkiye ile Kazakistan arasında değil, tüm Türk dünyası için önemli bir merkez haline gelecektir.
