Son günlerde dünya gündeminde yer alan nükleer silah iddialarına, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’dan yanıt geldi. Pezeşkiyan, resmi bir yazılı açıklama yaparak durum hakkında bilgi verdi. Bu açıklamalarda, Tahran’da bulunan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile yaptığı görüşmeye de yer verildi.
Pezeşkiyan, bu görüşme sırasında, ülkesinin nükleer programının UAEA ile işbirliği çerçevesinde devam ettiğini ve uluslararası topluma şüpheleri ortadan kaldırma taahhüdünde bulunduğunu belirtti. “Birçok kez vurguladığımız gibi, İran, Rehber’in (Ali Hamaney) açık fetvasına dayanarak, hiçbir şekilde nükleer silah yapma çabasında olmamıştır ve olmayacaktır. Kimsenin de bu politikasından sapmasına izin verilmeyecektir.” ifadelerini kullandı.
İsrail’in tehditlerine de değinen Pezeşkiyan, uluslararası toplumun Gazze ve Lübnan’da sivil halkı hedef alan soykırım ve savaş suçları işleyen İsrail’e karşı harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.
Pezeşkiyan, savaşın yayılma olasılığına dikkat çekerek, “Biz, savaşın ne bizim, ne bölgenin, ne de dünyanın çıkarına olduğuna inanıyoruz. Aklı başında hiç kimse savaş başlatmaya ve onu yaymaya çalışmaz; ancak ülkelerimizin güvenliğine tehdit oluşturan her eyleme karşı kararlı bir şekilde tepki vereceğiz” dedi.
UAEA Başkanı Grossi ise İran ile Ajans arasındaki işbirliğinin olumlu bir dönem yaşanacağı görüşünü paylaştı. Grossi, “İran ile Ajans arasında iyi etkileşim ve işbirliği, kesinlikle İran’ın nükleer faaliyetlerine yönelik şüpheleri ortadan kaldıracaktır.” şeklinde bir değerlendirmede bulundu.
İran lideri Hamaney’e bağlı Dış İlişkiler Stratejik Konseyi Başkanı Kemal Harrazi, 13 Mayıs 2024 tarihinde yaptığı bir konuşmada, Tahran’ın bölgedeki tek nükleer silah sahibi olan İsrail tarafından tehdit edilmesi durumunda Hamaney’in, kitle imha silahlarının üretilmesini ve kullanılmasını yasaklayan fetvasının değişebileceğini belirtmişti. Bu açıklama, bölgede dikkat çekici bir endişe kaynağı oldu.
Ayrıca, Harrazi’nin o dönemdeki yardımcısı ve şu anda Dışişleri Bakanlığı görevini sürdüren Abbas Erakçi, 27 Mayıs 2024 tarihinde Katar’da düzenlenen Al Jazeera Forumu’nda, İsrail’den gelen nükleer tehditlerin, bölgedeki ülkeleri nükleer silah tutumlarını gözden geçirmeye zorlayabileceğini ifade etmişti. Bu bağlamda, bölgede tek nükleer silah sahibi olan İsrail’in tehditlerine karşı, İran içerisinde Hamaney’e bu fetvayı yeniden gözden geçirmesi için çağrılar yapılmaya devam ediyor.
Son olarak, İran’ın nükleer silah geliştirme çabası olmaksızın, bölgesel güvenlik dinamiklerinin ve uluslararası ilişkilerin nasıl şekillendiği üzerinde önemli tartışmalar yaşanmaktadır. Mesud Pezeşkiyan’ın açıklamaları, bölgedeki gerilimlerin artmaya devam ettiği bir dönemde, İran’ın nükleer politikalarını net bir şekilde ortaya koyma çabası olarak değerlendirilmektedir.
