Peru basınında yer alan haberlere göre, Peru’nun İkinci Ulusal Yüksek Ceza Mahkemesi, 2001 ile 2006 yılları arasında devlet başkanlığı yapmış olan Alejandro Toledo’yu yolsuzluk, gizli anlaşmalar yapma ve kara para aklama suçlarından mahkum etti. Mahkeme, Toledo’ya toplamda 20 yılı aşkın hapis cezası vererek, ülkenin siyasi tarihine önemli bir karanlık sayfa ekledi. Bu durum, Peru’da yolsuzlukla mücadelede atılan adımları ve hukukun üstünlüğünü yeniden tartışma gündemine taşıdı.
Mahkemenin kararı sonrası, Toledo’ya gizli anlaşmalar yapmaktan 9 yıl, kara para aklamaktan ise 11 yıl 6 ay hapis cezası verildi. Yargıç İnès Rojas tarafından açıklanan kararda, 78 yaşındaki Toledo’nun Okyanuslar Arası Otoyol’un 2. ve 3. bölümlerinin yapım ihalesini Brezilyalı bir şirkete vererek devlete büyük zararlar verdiği ifade edildi. Bu durum, hem devlet bütçesini hem de kamu güvenini zedeleyen önemli bir yolsuzluk örneği olarak kayıtlara geçti.
Mahkeme ayrıca, İkinci Ulusal Yüksek Ceza Mahkemesi’nin kararında yer verdiği üzere, Özel Yatırımları Teşvik Ajansı’nın (Proinversion) iki eski kamu görevlisi olan Alberto Pasco-Font ve Sergio Bravo’ya 9’ar yıl, işadamı Jose Castillo Dibos’a ise 14 yıl hapis cezası verdi. Bu kararlar, Peru’daki yolsuzluk soruşturmalarının ne denli geniş bir yelpazeye yayıldığını gösteriyor. Toledo’nun cürüm ortakları da adalet önüne çıkarılmış ve hapis cezalarına çarptırılmışlardır.
ABD, Alejandro Toledo hakkında yolsuzluk suçlamaları bulunması nedeniyle 24 Nisan 2023’te eski lideri Peru’ya iade etme kararı almıştı. Toledo, ülkesi Peru’ya döndüğünde polis gözetiminde, başkent Lima’daki Barbadillo Cezaevi’ne gönderildi. Bu durum, hem Toledo için hem de Peru için tarihi bir anı temsil etmekteydir. Çünkü, yolsuzluk suçlamalarıyla bağlantılı olarak, Toledo’nun iadesi ve mahkumiyeti, Peru’daki siyasi belirsizlik ve ekonomik sorunları derinleştirmiştir.
Peru’da yolsuzluk sorununa daha geniş bir perspektiften bakıldığında, Brezilya merkezli inşaat firması Odebrecht’in hareketlerine dikkat çekmek gerekmektedir. Bu firma, birçok Latin Amerika ülkesinin devlet başkanlarına ve üst düzey devlet memurlarına 2001 yılından bu yana toplamda 800 milyon dolar rüşvet verdiği ortaya çıkmıştır. Latin Amerika’daki yedi ülkenin 28 Nisan 2017’de, Odebrecht tarafından hükümet yetkililerine ödenen rüşvetleri araştırmak amacıyla Brezilya’ya bilgi talep etmesi, bu olayın uluslararası boyutunu da gözler önüne sermektedir.
Odebrecht, kurduğu rüşvet sistemleri nedeniyle ABD, Brezilya ve İsviçre’de toplamda 3,5 milyar dolar ceza ödemeyi kabul etmişti. Bu durum, sadece bireysel siyasi figürlerin değil, aynı zamanda uluslararası inşaat sektörünün yolsuzluk sorunlarıyla ne kadar iç içe olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Alejandro Toledo’nun mahkumiyeti, Peru’daki yolsuzlukla mücadelede önemli bir aşama olarak görülse de, daha geniş bir yapı olan iş dünyası içerisinde bu tür uygulamaların önlenmesi adına atılması gereken çok fazla adım olduğu aşikardır.
