Dünya Sağlık Örgütü’nün verileri, Mpox virüsü ya da halk arasında bilinen eski adı ile Maymun Çiçeği, global sağlık alanında endişe verici bir durum olmaya devam ediyor. Türkiye Sağlık Bakanlığı, 2024 yılında bu virüsle ilgili geniş kapsamlı bir bilgilendirme kılavuzu yayınladı. Sağlık Bakanlığı’nın yayınladığı rehber ve Mpox virüsü hakkında bilinmesi gerekenler şu şekilde:
Mpox virüsü, Poxviridae ailesinin Orthopoxvirus cinsinden bir virüstür ve benzer şekilde diğer zoonotik virüslerle sınıflandırılır. Eski bir hastalık olan Çiçek hastalığına sebep olan Variola virüsü, aşı kampanyaları sonucunda 1980 yılında yok edilmiştir. Mpox virüsü genellikle Orta ve Batı Afrika’nın tropikal ormanlarında endemik bir durum gösterir ve dünya genelinde sınırlı sayıda vakaya neden olmaktadır.
Mpox hastalığı, ateş, halsizlik, baş ağrısı ve lenf nodlarında büyüme gibi belirtilerle ortaya çıkar ve genellikle iki ila dört hafta sürebilir. Hastalık bazı durumlarda daha şiddetli komplikasyonlara yol açabilir. Orta Afrika’daki vakalarda ölüm oranı %10’a kadar yükselirken, Batı Afrika’da bu oran %1 civarındadır. Bağışıklık sistemi güçlü olan bireylerde ise ölüm oranı oldukça düşüktür.
Mpox virüsü, 1958 yılında Danimarka’da laboratuvar maymunlarında tespit edilmiş ve 1970 yılından bu yana Afrika kıtasında 11 ülkede insanlarda görülen vakalar kaydedilmiştir. 2003 yılında ABD’de meydana gelen salgın, Afrika dışında kaydedilen ilk Mpox salgını olmuştur. 2018’den itibaren Nijerya, İsrail, Birleşik Krallık, 2019 ve 2021 yıllarında Singapur ve ABD’de vakalar görülmüştür. 2022 Mayıs ayında Avrupa’da, özellikle Portekiz, İspanya ve Birleşik Krallık’ta vaka sayılarında artış yaşanmıştır.
Mpox virüsü, enfekte hayvanlarla temas ederek insanlara bulaşabilir. Enfekte bireyler arasında da bulaşma uzun süreli ve yakın temas sonucunda gerçekleşir. Temel hijyen kurallarına uyulması ve enfekte olabilecek hayvanlarla temasın engellenmesi önemlidir. Ayrıca sağlık çalışanlarının koruyucu giysi ve ekipmanları kullanması gerekmektedir. Çiçek aşısı, Mpox virüsüne karşı koruyucu etki gösterebilir ve antiviral ilaçlar tedavide kullanılabilir.
Mpox virüsü için riskli temas sonrası semptomların ortaya çıkma süresi genellikle altı ila on dört gün arasındadır. Ancak bu süre değişebilir ve bir hayvan tarafından ısırılma veya çizilme durumunda daha da kısalabilir. Bu nedenle virüse karşı dikkatli olmak ve uygun önlemleri almak önem taşımaktadır.
