Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ayak basmasıyla başlayan milli mücadele hareketi, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun temellerini atmıştır. Karageçmiş köyü yakınlarında hurda otomobilleri arızalandığında, Mustafa Kemal’in köye doğru yürürken neşe içinde vatana ait bir marş söylemesi, o dönemin atmosferini yansıtan önemli bir detaydır. İstanbul’dan ayrılış anısında yaşadığı endişeleri ve kararlılığı anlatan kritik anlar, Mustafa Kemal Paşa’nın ne denli zorlu bir göreve talip olduğunu göstermektedir.
Mustafa Kemal Paşa ve karargâhı, Samsun’a vardıklarında milli mücadele için atağa geçer. 19 Mayıs, Kurtuluş Savaşı’nın ve Cumhuriyet’in ilanının ilk adımlarını atmıştır. Bandırma vapuruyla başlayan yolculukta yer alan birçok önemli isim, Türkiye’nin bağımsızlığı için omuz omuza mücadele ederler. İstanbul’dan Samsun’a hareket eden karargâhın oluşumu ve içinde yer alan isimler, o dönemin önemli isimleri arasındadır.
Gençlik Marşı’nın doğuşu ve gelişimi, Atatürk’ün gençlik bayramı olarak kabul ettiği 19 Mayıs’ın simgesi haline gelmesinde önemli bir yere sahiptir. Felix Körling’in bestesiyle Selim Sırrı Tarcan ve Şair Ali Ulvi’nin güftesiyle Türkiye’ye kazandırılan bu marş, gençlik bayramının sembolü haline gelmiştir. Atatürk’ün, 19 Mayıs’ın gençlik ve spor bayramı olarak ilan etmesiyle birlikte, bayramın resmiyet kazanması ve kutlanmaya başlanması önemli bir dönüm noktası olmuştur.
Atatürk’ün Ankara’da düzenlenen gösterilerde hastalığına rağmen gençlik ve spor bayramını izlemesi, bu günün önemini bir kez daha vurgulamaktadır. 1938 yılında resmen bayram ilan edilen 19 Mayıs, Atatürk’ün vefatının ardından da kutlanmaya devam eder ve adı zamanla “19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” olarak değiştirilir. Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini atan Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a ayak basışının yıl dönümü olan 19 Mayıs, şimdi gençlik ve spor bayramı olarak kutlanmaya devam etmektedir.
