Tahran’dan “İdam” Freni̇:
Yargı Erki, Erfan Soltani İçin “Ölüm Cezası Yok” Garantisi Verdi
İran’da protestoların ateşi sönmezken, Tahran rejiminden şaşırtıcı bir hukuki çıkış geldi. Uluslararası toplumun ve ABD’nin “İdam kartını kullanırsanız bedel ödersiniz” uyarılarının gölgesinde, İran Yargı Erki, kamuoyunda infial yaratan bir dava hakkında geri adım attı. 10 Mart protestolarında tutuklanan 26 yaşındaki Erfan Soltani’nin idam edileceği iddialarını yalanlayan yargı makamları, “Suçlu bulunsa bile idam edilmeyecek” diyerek, nadir görülen bir güvence verdi.
İran sokaklarında “Demir Yumruk” ile düzeni sağlamaya çalışan rejim, mahkeme salonlarında “Stratejik Esneklik” göstermeye başladı.
Sosyal medyada ve insan hakları örgütleri arasında, 10 Mart tarihinde düzenlenen gösterilerde gözaltına alınan Erfan Soltani’nin, “Muharebe” (Allah’a savaş açmak) suçuyla yargılanıp idam edileceği haberleri hızla yayılmıştı. Bu haberler üzerine İran Yargı Erki’ne bağlı Mizan Haber Ajansı üzerinden yapılan resmi açıklamada, Soltani’nin dosyasında idam cezasını gerektirecek bir suçlamanın bulunmadığı belirtildi.
“İdam Yok” Garantisinin Şifreleri
İran yargısının, henüz yargılama süreci bitmemiş bir sanık için “İdam verilmeyecek” şeklinde peşin bir açıklama yapması, alışılagelmiş bir durum değil. Analistler bu hamleyi şu nedenlere bağlıyor:
Trump Etkisi: ABD Başkanı Donald Trump’ın, idamların başlaması halinde “Bazı şeyler göreceksiniz” tehdidinin Tahran’da ciddiye alındığı düşünülüyor. Rejim, sembolik bir davada geri adım atarak, “Biz herkesi asmak niyetinde değiliz” mesajı veriyor.
Toplumsal Gaz Alma: Erfan Soltani gibi genç bir ismin idamı, protestoları daha da alevlendirecek bir kıvılcım olabilir. Yargı, bu kararla sokağın öfkesini bir nebze olsun soğutmayı hedefliyor.
Soltani Davası Neden Önemli?
26 yaşındaki Erfan Soltani, protestoların “genç yüzünü” temsil ediyor. Onun idamla yargılanması, Z kuşağı üzerindeki baskının en somut örneği olarak görülüyordu. Yargı Erki’nin açıklaması, Soltani’nin yine de ağır hapis cezaları alabileceği gerçeğini değiştirmiyor. Ancak “Yaşam Hakkı” konusunda verilen bu garanti, uluslararası insan hakları örgütlerinin baskısının sonuç verebildiğini gösteren nadir bir örnek oldu.
Aktivistlerin Şüphesi Sürüyor
İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA), yargının bu açıklamasını “taktiksel bir manevra” olarak değerlendiriyor. Geçmişte verilen sözlerin tutulmadığını hatırlatan aktivistler, Soltani’nin idam edilmese bile işkence altında itirafa zorlanması veya uzun süreli tecrit cezasına çarptırılması riskinin devam ettiğini vurguluyor.
İdam Sehpasından Dönüş
Erfan Soltani vakası, İran rejiminin dış baskılar ve iç huzursuzluk arasında sıkıştığını gösteriyor. Yargının bu açıklaması, idam politikasının tamamen rafa kalktığı anlamına gelmiyor; ancak Tahran’ın, “her tutukluyu idam etme maliyetinin” artık çok yüksek olduğunu fark ettiğini kanıtlıyor. Gözler şimdi, Soltani’nin nihai duruşmasında verilecek kararda.
