Kuraklık ile birlikte değişen yağış düzenleri ve düşen yer altı su seviyeleri, pamuk tarlalarının boş kalma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor. Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Fevzi Çondur, bu durumun yalnızca tarım sektörünü değil, aynı zamanda kırsal kalkınmayı da tehdit ettiğini belirterek, sektörde büyük bir alarm durumu yaşandığını vurguladı.
Çondur, 2025 üretim sezonunda pamuk sektörünün başlıca sorunları ve çözüm beklentilerine değindi. Pamuk üretiminin çiftçilerle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda tarım, sanayi ve ihracatı kapsayan geniş bir süreç olduğunu ifade eden Çondur, tüm paydaşların ortak sorunlarla karşılaştığını ve sektörde sürdürülebilirlik adına köklü adımlar atılması gerektiğini belirtti.
İklim değişikliğinin tarım üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Çondur, son yıllarda giderek artan kuraklık yüzünden pamuk üreticilerinin büyük verim kayıplarıyla karşılaştığını vurguladı. Türkiye’nin birçok bölgesinde yağış rejimlerinin değiştiğine, yer altı su seviyelerinin azaldığına ve sulama imkanlarının giderek kısıtlandığına dikkat çeken Çondur, “İklim kaynaklı su yetersizliği, üretim planlamasını zor hale getiriyor. Sulama maliyetleri arttıkça, suya ulaşamayan üreticiler pamuk ekiminden vazgeçiyor. Bu, sadece bir tarımsal sorun değil, aynı zamanda kırsal kalkınma ve ekonomik istikrar açısından da bir krizdir” şeklinde konuştu.
Çondur, pamuk üretiminin iklim değişikliğinden en çok etkilenen alanlardan biri olduğuna dikkat çekerek, tarımsal sulama altyapısının bölgesel ihtiyaçlara göre bir an önce yenilenmesi gerektiğini ifade etti. İklim şartlarına dayanıklı ve suyu daha verimli kullanan pamuk çeşitlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Çondur, bu alandaki araştırma ve geliştirme çalışmalarının desteklenmesinin son derece önemli olduğunu söyledi. “Sürdürülebilir pamuk üretimi için su yönetimi ertelenemez bir konu olmuştur. Eğer iklim şartlarına uyum sağlayacak bütüncül stratejiler geliştirilmezse, yaşanan kayıplar sadece üreticilerle sınırlı kalmayacaktır; ülke ekonomisi de olumsuz etkilenebilir” ifadelerini kullandı.
Pamuk üreticisinin karşılaştığı temel girdi maliyetlerinin artışına dikkat çeken Çondur, “Gübre, mazot, tohum ve ilaç gibi üretim kalemlerinde yaşanan fiyat artışları, çiftçilerimizin üretim faaliyetlerini sürdürmesini zorlaştırmakta. Bu durum, üreticilerin pamuk ekiminden uzaklaşmasına ve sonuç olarak üretimin azalmasına neden olmaktadır. Kalıcı-ve sürdürülebilir çözümlerle girdi maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticimizin desteklenmesi büyük önem taşımaktadır” dedi.
Pamuk üreticileri için fark ödemesi desteğinin, üretim planlamasında kritik bir rol oynadığını belirten Çondur, “Üreticiler, pamuk ekim sezonu başlamadan önce desteklerin miktarını ve açıklanma tarihini net şekilde bilmek istemektedir. Gübre, mazot ve tohum gibi önemli girdilerin maliyetleri yüksek; bu nedenle önceden planlama yapılmadan üretime başlamak büyük risk taşır. Bu belirsizlik, özellikle küçük ölçekli çiftçilerde üretimden tamamen vazgeçme riskini artırmaktadır. Bu nedenle, fark ödemesi desteğinin sezon başında net bir şekilde açıklanması, üreticinin yatırım kararlarını sağlam temellere oturtması açısından büyük yarar sağlayacaktır” şeklinde konuştu.
Finansmana erişimin, üretim sürecinde belirleyici bir faktör olduğunu vurgulayan Çondur, Ziraat Bankası’nın sübvansiyonlu kredi limitlerinin günümüz ekonomik şartlarına göre artırılması gerektiğine işaret etti. Mevcut kredi limitleri, artan girdi maliyetleri ve üretim giderlerinin gerisinde kalmakta ve bu durum, pamuk üreticilerinin finansman ihtiyaçlarını tam olarak karşılayamamaktadır.
Çondur, üreticilerin finansman sağlamada zorluk yaşamasının önüne geçilmesi gerektiğini belirterek, uygun faiz oranlarıyla daha geniş kapsamlı finansmana erişimin, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti.
Fevzi Çondur, Türkiye’nin lokomotif sektörlerinden biri olan ve yüz binlerce kişiye istihdam sağlayan tekstil ve hazır giyim sektörünün pamuk ile doğrudan bağlantılı olduğunu hatırlatarak, bu sektörün Türkiye ihracatında yaklaşık olarak yüzde 30 paya sahip olduğunu belirtti. Ancak maliyet artışları nedeniyle sanayicilerin özellikle iş gücü ve düşük enerji maliyetlerine sahip ülkelere kayma eğiliminde olduğunu ifade eden Çondur, üretim zincirinin korunması ve rekabet gücünün devam etmesi için acil olarak yeni destek politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.
Ulusal Pamuk Konseyi olarak sektörle ilgili tüm taraflarla iş birliği yaparak çözüm arayışlarını sürdüreceklerini belirten Çondur, “Pamuk üretimi ülkemiz için stratejik önemdedir. Üreticimizin, tüccarımızın ve sanayicimizin sürdürülebilirliğini sağlamak ve desteklemek için güçlü bir tarım-sanayi politikası artık şarttır” dedi. – AYDIN
