Türkiye ile Irak arasında 1973 yılından beridir yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla sona erecek. Cumhurbaşkanı Kararı, konuya ilişkin olarak Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu kapsamda, Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, Ham Petrol Boru Hattı Protokolü ve bağlantılı diğer anlaşmalar, 27 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmayacak.
52 yıllık bu anlaşmanın günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi ve son iki yıldır kapalı olan hattın yeniden işlevsel duruma getirilmesi hedefleniyor.
52 YILLIK ANLAŞMA REVİZE EDİLECEK
Sabah’ta yer alan bilgilere göre, Erbil ve Bağdat yönetimleri arasında petrol gelirlerinin dağıtımına dair süregelen tartışmalar nedeniyle 25 Mart 2023’te kesilen petrol akışının yeniden başlaması amaçlanıyor. Bu bağlamda, 52 yıllık anlaşmanın mevcut koşullara göre revize edilmesi gündemde.
Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasında 17 Temmuz’da imzalanan yeni anlaşma çerçevesinde IKBY’nin tüm petrol üretiminin petrol şirketi SOMO’ya devredilmesi kararlaştırıldı. Böylece iki taraf arasında bir uzlaşma sağlanmış oldu. IKBY, Bağdat’a günde en az 230 bin varil petrol teslim etmeyi taahhüt ederken, teslim edilen her varil için IKBY’ye 16 dolar avans ödenmesi kararlaştırdı.
TÜRKİYE DİPLOMASİ ÇALIŞMASI YÜRÜTECEK
Bu yeni gelişmeler doğrultusunda Türkiye, enerji alanında hem Irak merkezi hükümetiyle yeni bir ortaklık kurmak hem de IKBY ile doğrudan ilişkilerini yeniden yapılandırmak üzere diplomasi çalışmaları başlatacak. Bu çerçevede, mevcut 52 yıllık anlaşmanın modern petrol ticareti dinamiklerine uyum sağlaması adına revize edilmesi hedefleniyor. Ayrıca, yeni bir sözleşme ile günlük 1.4 milyon varil kapasiteye sahip hattın yeniden aktif hale getirilmesi amaçlanıyor. Hattın kapalı kaldığı 25 Mart 2023 tarihinden bu yana Irak’ın uğradığı zarar ise 25 milyar dolar olarak hesaplanmakta.
2010’DA YENİLENMİŞTİ
İki ülke arasında 27 Ağustos 1973 tarihinde imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması’nın ilk fazı, 1976 yılında devreye alınmıştı. Bu anlaşma, 2010 yılında yenilendi ve 15 yıllık bir uzatma ile devam etti.
