Mustafa Kemal Atatürk’ün Milli Mücadele’yi başlatmak üzere 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Türk milletinin kaderini değiştiren ilk adımı atmasının üzerinden 105 yıl geçti. Peki, bu günün anlamı ve önemi nedir?
19 Mayıs ve Bayramın Tanımı
Atatürk’ün Samsun’a ayak bastığı tarih olan 19 Mayıs, aynı zamanda “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanmaktadır. Peki, bu bayramın anlamı ve önemi nedir?
Ulu Önder Atatürk’ün Samsun’a ayak bastığı 19 Mayıs, “Gençlik ve Spor Bayramı” olarak kutlanıyor.
Türk Milleti, Birinci Dünya Savaşı sonrasında kötüleşen koşullar içinde kurtuluş çareleri ararken, büyük lider Mustafa Kemal Atatürk ortaya çıktı ve Samsun’a ayak basarak “Kurtuluş” yolunu açtı.
Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a yolculuğunun büyük önemi vardı. Samsun, işgal kuvvetleri için stratejik açıdan önemli bir noktaydı. Karadeniz’den Orta Anadolu’ya açılan en rahat ve güvenilir kapıydı.
İngilizler, 9 Mart 1919 tarihinde Samsun’a askerî birlik çıkarmıştı. Buna tepki olarak, Türk Makinalı Tüfek Birliği’nden Hamdi adındaki bir teğmen, askerlerini alarak bölgeye çıkmış ve dikkatleri bu bölgeye çekmişti. İngiliz Yüksek Komiserliği’nin, Türk halkının silahlandığı konusundaki şikayetleri üzerine, bu bölgeye güvenilir bir kumandanın olağanüstü yetkilerle gönderilmesine karar verildi. Bu kumandan da Mustafa Kemal Atatürk olacaktı.
Atatürk, uzun zamandır ülkenin içler acısı durumuna üzülüyor ve bir şeyler yapmak istiyordu. Bu, onun için bulunmaz bir fırsattı.
Atatürk ile beraber, 16 Mayıs 1919 Cuma günü başlayan yolculuğa, gemi kaptanı İsmail Hakkı Durusu dışında 18 kişi eşlik etti.
16 Mayıs 1919 Cuma günü öğleden sonra, Atatürk ve beraberindekiler, “Bandırma” adındaki eski bir vapurla Galata rıhtımından ayrıldı.
17 Mayıs 1919 Cumartesi günü saat 21.40 civarında, Bandırma Vapuru İnebolu’ya ulaştı.
18 Mayıs 1919 Pazartesi günü ise Samsun’a varıldı. Yolcular, Kalyon Burnu denilen yerden sandallarla Merkez iskelesine çıkarıldı.
Atatürk, Samsun’a ayak bastığı günlerden birkaç gün sonra, asker değil, sivil olarak hareket edecekti.
Atatürk’ün Samsun’a çıkışında gördüğü durum pek parlak değildi. Şehirde İngiliz işgal kuvvetleri vardı. Pontusçular her yerdeydi. Halk kendisini koruyamayacak durumdaydı.
Atatürk, Hıntıka Palas’ta kaldıkları süre içinde tüm bu sorunları düşündü ve kurtuluş için planlar yaptı.
Mustafa Kemal, Samsun’a varışının ardından Amasya, Erzurum ve Sivas kongreleri ile milli mücadele planını şekillendirdi. Bu gelişmeler, bağımsızlık mücadelesinin fitilini ateşledi ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla sonuçlandı.
Resmi Bayramın İlanı ve Kutlama Tarihi
Atatürk’ün Samsun’a çıktığı gün, resmi olarak 19 Mayıs 1939’dan itibaren ‘Gençlik ve Spor Bayramı’ olarak kutlanmaya başlanmıştır.
Ancak, Atatürk bu günü resmi olarak bayram günü olarak görememiştir; buna ömrü yetmemiştir.
1981’e kadar bu gün, ‘19 Mayıs’ olarak anılmaktaydı.
17 Mart 1981 tarih ve 2429 Sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile isim değişikliğine gidildi ve bu gün “19 Mayıs Günü Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı” olarak adlandırıldı.
Artık bu bayram, sadece Samsun’da kutlanan Gazi Günü değil, halkın genel bayramı haline gelmiştir.
Özetle 19 Mayıs, Türk milletinin bağımsızlık yolunda attığı ilk adımın ve gençliğin temsil edildiği anlamlı bir günün simgesidir. Bu özel gün, Atatürk’ü Anma ve Gösterdiği mücadeleleri hatırlama açısından büyük bir öneme sahiptir ve gelecek nesillere aktarılmaktadır.
