Kamuoyunda ‘Maden Yasası’ olarak bilinen yasa teklifi, ilgili komisyondan başarıyla geçti. Bu düzenlemenin, enerji üretimi için kritik durumlarda, diğer faaliyetlerin mümkün olmadığı bilimsel raporlarla kanıtlandığında, zeytin ağaçlarının geçici olarak taşınmasına izin vereceği öngörülüyor.
‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda yapılan yaklaşık 24 saatlik görüşmeler sonucunda kabul edildi. Teklifin zeytinlikler ve madencilikle ilgili kısımları, toplantılarda tartışmalara yol açtı. Teklifin destekçileri, bu düzenlemeleri enerji arz güvenliği, yerli kaynak kullanımı ve yatırım süreçlerini hızlandırma gerekçeleriyle savunurken, muhalefet eden milletvekilleri düzenlemenin kamu yararı yerine belirli şirketlerin menfaatlerine hizmet edeceğini öne sürdüler. Ayrıca, zeytinliklerin madencilik faaliyetlerine açılmasının, geri dönüşü olmayan çevresel tahribatlara neden olacağı ve yerel halkın geçim kaynaklarını tehdit edeceği ifade edildi.
“Madencilikte yeni faza geçiş”
Teklifin mimarlarından olan AK Parti Çorum Milletvekili Oğuzhan Kaya, düzenlemenin enerji ithalatını azaltmayı, üretimi çeşitlendirmeyi ve yatırımları hızlandırmayı hedeflediğini belirtti.
Kaya, komisyondaki sunumunda enerji ve doğal kaynakların ekonomik ve stratejik önemine dikkat çekerek, “Bu teklif yalnızca bir yasal düzenleme değil, Türkiye’nin enerji ve madencilik stratejisinde yeni bir aşamadır” açıklamasında bulundu. Bu yasa teklifi aracılığıyla enerji ithalatını azaltmanın, enerji üretimini çeşitlendirmenin ve bu alanlarda yatırımları artırmanın amaçlandığını vurguladı.
İzin süreçleri sadeleşecek
Kaya, yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlı bir şekilde hayata geçirilebilmesi için izin süreçlerinin sadeleştirilmesi gerektiğini ifade ederek, “Projelere ait izin süreçlerinin daha yalın ve süratli hale getirilmesi öngörülmektedir” dedi.
Bu bağlamda, Kaya, yasa teklifinin ekonomik ve stratejik bir gereklilik taşıdığını açıkladı. Türkiye’nin enerji ithalatına 2002 yılından bu yana yaklaşık 1 trilyon dolar harcadığını belirten Kaya, bu maliyetin yerli ve yenilenebilir enerji yatırımlarıyla düşürülebileceğini söyledi.
Taşınacak ya da benzer büyüklükte yeni zeytinlikler kurulacak
Kaya, zeytinlikler konusundaki tartışmalara da değinerek, yasa teklifinin yalnızca belirli koşullar altında ve bilimsel raporlarla desteklenmiş alanlarda uygulanacağını hatırlattı. Muğla’daki üç santralin rezerv sahaları dışındaki alanların bu düzenlemeden etkilenmeyeceğini söyledi. Ayrıca, eğer zeytin ağaçları taşınamazsa, aynı büyüklükte yeni zeytinliklerin kurulmasının zorunlu olduğunu belirtti.
Kaya, bu düzenlemenin sadece güncel durumu değil, uzun vadeli enerji politikalarını da etkilediğini ifade ederek, “Yerli ve yenilenebilir kaynaklar temelinde elektrik üretimi, Türkiye’nin enerji arz güvenliği stratejisinde kritik bir unsur olarak öne çıkıyor. Bu düzenlemeyle hem üretim hem de enerji bağımsızlığı açısından önemli bir adım atmış oluyoruz” dedi.
Üretime disiplin getirilecek
Aynı zamanda, yasa teklifiyle spekülatif amaçlı ruhsat tutan kişilerin sistem dışına çıkarılması hedeflenmektedir. Kaya, bu konuda “Üretim saikiyle hareket etmeyen, ruhsat ticaretiyle spekülasyon yapanların ruhsatları iptal edilecek. Bu durum sektörün disiplin altına alınması açısından kritik önem taşımaktadır” şeklinde konuştu.
Muhalif görüşler
Komisyondaki görüşmelerde teklifi eleştiren CHP Ankara Milletvekili Murat Emir, “Bu yasa, kamu yararını değil, özel bazı şirketlerin çıkarlarını gözeten bir anlayışla hazırlanmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
Diğer bir muhalefet milletvekili, CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal ise düzenlemenin, zeytinliklerin maden arazisi ilan edilmesine yönelik olduğunu belirterek, “Yıllarca yönetmeliklerle denenen uygulama bu kez yasalaştırılmak isteniyor. Zeytin, doğduğu toprakla var olur; bugün zeytinyağı fiyatları yüksek; yarın ithal eder duruma düşebiliriz” dedi.
DEMPARTİ İzmir Milletvekili İbrahim Akın, konuyla ilgili olarak teklifi eleştirerek, “Beş kişilik bir kurula enerji adı altında doğaya müdahalenin yolu açılıyor. Bu mesele sadece enerji değil, hukukun ve yaşam alanlarının korunmasının da meselesidir” şeklinde konuştu.
Yasa teklifi neleri öngörüyor?
Komisyonda kabul edilen yasa teklifi, enerji ve madencilik alanlarına yönelik çeşitli düzenlemeler içermekte. En çok tartışılan maddelerden biri, zeytinlik alanlarda madencilik yapılmasına belirli koşullarda izin verilmesini öngörüyor. Bu çerçevede, enerji üretimi için kritik önemde olan ve başka bir alanda faaliyetin yürütülemeyeceği bilimsel raporlarla belgelenirse, zeytin ağaçlarının geçici olarak taşınmasına izin verilmesi planlanıyor. Eğer taşınması mümkün olmazsa, eşdeğer büyüklükte yeni zeytinlik alanlarının oluşturulması zorunlu hale gelecek.
Ayrıca, madencilik izin süreçlerinin hızlandırılması, spekülatif amaçlarla ruhsat elde edenlerin sistem dışına çıkarılması, maden sahalarının dünya standartlarında rehabilitasyonu, devletin madencilik gelirlerinden alacağı payın artırılması ve ruhsat süreçlerinde yeni denetim mekanizmalarının oluşturulması gibi düzenlemeler de teklifin kapsamında yer alıyor. Yenilenebilir enerji yatırımlarının teşvik edilmesi amacıyla izin süreçlerinde sürelerin kısaltılması hedefleniyor. – İSTANBUL
